Uit een reisverslag van Wim Nijwening. Hij is als adviseur betrokken bij het landbouwproject in Rubengera.
Cyizanye Josephine
Samen met zuster Annoncieta ga op bezoek bij Josephine. Een vrouw met ondernemersbloed. Ze is al wat ouder, maar duidelijk niet het type om achter de geraniums te gaat zitten! Die groeien ook in Rwanda. Josephines huis ziet er goed verzorgd uit. Voor haar woning ligt een straatje van keien, netjes aangelegd. Her en der staan planten opgepot in lege margarineblikken en nescafé-bussen. In Nederland zouden wij dat een armetierige manier van kamerplantenbeheer vinden, maar hier getuigt het van aandacht voor sfeer en decoratie.
Josephinie vertelt: ”Dankzij een cursus heb ik de kwaliteit van mijn leven enorm verbeterd. Ik kan nu meer produceren en voor mijn familie zorgen. Nog steeds doe ik veel werk alleen. Samenwerken lukt niet goed. Maar we hebben wel behoefte aan coöperatie. We zoeken naar een vorm van samenwerking om gezamelijk onze groenten en ons fruit te verkopen. We hebben hulp nodig bij het opstellen van afspraken. Ik leer nu al veel, maar ik hoop dat ik in de toekomst nog meer lessen krijg!”
Utazirubanda Cyriaque
”Ik heb na de cursus meteen samen met een paar collega-boeren een kredietovereenkomst gesloten bij een bank. We vertrouwen elkaar. En samen staan we sterker”, vertelt Cyriaque. De samenwerking waar hij over vertelt, is een typisch voorbeeld van een Afrikaans initiatief. Binnen dit systeem is een vorm van sociale controle mogelijk. Waarschijnlijk functioneert het zo goed door de groepsmentaliteit, die de boeren als positief beleven.
”Met name de onderwerpen tomatenteelt en de konijnenhouderij hebben tijdens de training indruk gemaakt op mij. Ik heb veel geleerd. Bijvoorbeeld over ‘mulching’; tussen alle planten heb ik nu een laag Grevilea-bladeren gelegd. Met deze bladeren houd ik de grond bedekt, zodat er minder verdamping plaatsvindt. Bovendien is de Grevilea een boomsoort, waarvan bekend is dat de bladeren een positieve invloed hebben op de plantengroei. Ik heb sinds kort ook drie konijnenhokken met zeven konijnen. Binnenkort ga ik de konijnenhokken uitbreiden. Ik heb de planken en bamboestengels al klaarliggen!”
Tonsiyana Mukamuhinzi
“Bijna een jaar na de training ‘zelfstandig boerin zijn’, is de opbrengst van mijn bedrijf enorm gestegen”, glundert Tonsiyana. “Ik heb zelfs een tweede lening afgesloten. Nu is het voor mij mogelijk om meer investeringen te doen.”
“Ik heb tien kinderen. Dankzij de training kan ik beter voor hen zorgen en daar ben ik dankbaar voor. Toch zou ik nog veel meer willen leren! Over de verwerking van de producten bijvoorbeeld: de teelt en het gebruik van soyabonen, het maken van jam en het verwerken van maniok-knollen. Al mijn kinderen gaan naar school. Ik denk niet dat een van mijn kinderen boer of boerin zou willen worden. Door een opleiding kunnen ze later veel meer dan dat!”
Munyemana Christophe
Munyemana Christophe is 32 jaar, leergierig en vindingrijk. Hij heeft net een nieuw huis gebouwd waar omheen allerlei gewassen zijn aangepland. “Dat is maniok,” Christophe wijst één van de planten aan, waarvan je kunt zien dat deze gezond is. En daar groeien papaja’s.” Als we bij Christophes groenteheuvel aankomen, vertelt hij enthousiast: “Dit is een systeem dat in Rwanda ontwikkeld is. Een stuk grond wordt opgehoogd tot een hoogte van één meter en een diameter van zo’n tweeënhalve meter. In het midden heb ik een gat gegraven, met een doorsnee van een halve meter. Daarin gooi ik het afvalwater van de keuken. En dat trekt dan zijdelings de grond in. Het garandeert de vochtvoorziening van de groenten, in dit geval koolplanten. Mooi he?”
“Ik wil een succesvolle ondernemer worden”, vertelt Christophe verder. ”Ik hoop echt dat er een vervolgcursus komt, waarin ik meer kan leren over conserveringsmethoden, zodat ik van mijn fruit, zoals bijvoorbeeld de ’Prunes de Japon’, jam kan maken. Daarom probeer ik nu al zoveel mogelijk kennis op te doen in de fruitteeltcursus.”