Oekraïne betekent grensland. Het verbindt de Oostzee en de Zwarte Zee en ligt op de grens van het orthodoxe Oost-Europa en het katholieke/protestantse Midden- en West-Europa. Die centrale ligging heeft het land altijd kwetsbaar gemaakt voor veroveringen. Pas sinds 1991 bestaat Oekraïne als een zelfstandige natie-staat. De jonge staat is op zoek naar een identiteit. Diverse tradities, culturen, etnische en religieuze groeperingen leven vaak met veel spanning naast elkaar.
Taal
De verschillen tussen West- en Oost-Oekraïne zijn groot. Het oosten en de Krim zijn sterk Russisch georiënteerd. Dit deel van het land is bijna drie eeuwen lang integraal deel geweest van het Russische rijk. In Oekraïne leeft een grote Russische minderheid van 17%, overwegend in het oosten. De taal in het oosten (en in toenemende mate ook in het midden) is Russisch, ook al is Oekraïens officieel tot eerste taal verklaard. Ook politiek neigt men naar Rusland.
De West-Oekraïeners spreken laatdunkend over de ‘Moskali’ (‘die van Moskou’) als ze hun landgenoten in het oosten bedoelen. Zij worden op hun beurt als ‘Hohli’ (boeren) aangeduid. Het Oekraïens wordt als een boerentaal, een dialect, gezien. Het is lang niet zo intellectueel als het Russisch. Academische boeken in het Oekraïens zijn er bijna niet.
Economie en godsdienst
In economisch opzicht is het oosten veel rijker, met zijn bodemschatten en industrie. Het westen bestaat vooral uit landbouwgebied. Ook in de Sovjettijd gingen de investeringen naar de hoofdstad Kiev en de industriegebieden in het oosten. De godsdienst in het westen is grieks-katholiek of orthodox, in het oosten voornamelijk orthodox. De secularisatie ten gevolge van het door de staat gepropageerde atheïsme heeft hier meer voet aan de grond gekregen dan in het westen. Dat is het verschil tussen 70 of 45 jaar Sovjetheerschappij.
Het arme westen
Transkarpatië, ook wel de Subkarpaten genoemd, is een gebied in West-Oekraïne. Het grenst aan Hongarije en hoorde vroeger zelfs bij Hongarije. Er wonen veel etnische Hongaren en andere minderheden als Roma. Transkarpatië is een arm gebied, met veel werkeloosheid en sociale problemen. Jongeren verlaten het gebied om elders werk te vinden. De Reformatuskerk wil deze tendens ombuigen met actief jeugdwerk, waarvan de zomerkampen een belangrijk onderdeel zijn. De geloofsverdiepende kampen van de Reformatuskerk zijn populair onder de jeugd. Veel tieners die hebben meegedaan willen het jaar erna terugkomen.