De Nederlandse overheid neemt vervolging vanwege religie onvoldoende serieus in het asielbeleid, aldus de slotverklaring van het symposium ‘Bekeerd, maar geen veilige plek’.
Aan dit symposium, dat is georganiseerd door Kerk in Actie en het Platform Christen Asielzoekers Iran (PCAI), werd
deelgenomen door juristen en kerkelijke vertegenwoordigers van verschillende kerken uit binnen- en buitenland. “De landenrapportages van de overheid over de situatie van christenen in landen als Iran zijn incompleet, onduidelijk en niet correct”, merkte Kees Brinkman, voorzitter van het PCAI op. Internationale verdragen spreken vaak een andere taal. Evangeliseren en het houden van thuisvieringen zijn verboden. “Dat komt nooit terug in de rapportages en die informatie lijkt de verantwoordelijke ministers, Leers en Rosenthal, niet te bereiken.
Bruggen bouwen
Als kerken moeten we bruggen bouwen richting overheid”, stelde Kees Brinkman tot slot vast. Hij was niet de enige die deze oproep deed. Ook Doris Peschke, directeur van de Kerkelijke Commissie voor Migranten in Europa (CCME) wees op het belang van een goede dialoog met de overheid, niet alleen op landelijk, maar ook op Europees niveau.
Dominee Massud, voorganger in de Perzische Kores-kerk, waarbij de meeste Iraanse christenen in Nederland zich hebben aangesloten, kwam ook tot die constatering, maar zijn invalshoek was dat de overheid zich nu vaak baseert op verkeerde en eenzijdige informatie bij de beslissing om iemand tot Nederland toe te laten of niet. “Het gaat dan meestal om gegevens die de Iraanse ambassade verstrekt. Tegelijkertijd deelt de Immigratie en Naturalisatiedienst persoonlijke gegevens van Iraanse asielzoekers met de Iraanse ambassade, waardoor mensen, als ze worden uitgewezen, meer gevaar lopen. Dit is in strijd met internationale verdragen”, aldus voorganger Massud.
Woordenspel
Frans Willem Verbaas heeft als mensrechtenadvocaat veel Iraanse christenen onder zijn clientèle. Als een zaak voorkomt bij de rechter ontaardt de vraag of iemand christen is maar al te vaak in een woordenspel waarbij men ervan uit gaat dat een bekering op een bepaalde manier zou moeten verlopen. Hierdoor kan een asielprocedure uitlopen op een uitwijzing.
Daarom roept de slotverklaring van het symposium de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) ertoe op om meer samen te werken met kerken, als het gaat om de bepaling of iemand echt christen is geworden. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door het instellen van een toetsingscommissie met personeel van de IND, vertegenwoordigers van kerken en eventueel externe deskundigen. Het advies aan de minister van Immigratie en Asiel is om hierop beleid te ontwikkelen.
De rol van kerken in de beantwoording van de vraag of iemand daadwerkelijk is bekeerd, is tot nu toe nagenoeg nihil. In theorie is een doopcertificaat belangrijk, maar niet doorslaggevend en het blijkt in de praktijk weinig waarde te hebben in de procedure. Ook lijken medewerkers van de IND er vanuit te gaan dat kerken lichtvaardig mensen dopen. Verklaringen van predikanten en geestelijken zijn ingebracht in procedures, maar vooralsnog zonder succes.
Geloofwaardig
Over de vraag of een bekering geloofwaardig is, laten rechtbanken zich meestal niet uit. Volgens het bestuursrecht dient de feitelijke vaststelling door het bestuur te worden gedaan en kan een rechter dit hoogstens terughoudend toetsen. Met onduidelijkheid en interpretatieverschillen als gevolg. Betere samenwerking tussen kerken en de IND zal dit soort situaties kunnen beperken.
Een andere aanbeveling voor de Nederlandse overheid in de slotverklaring is om ter erkennen dat christenen in Iran daadwerkelijk gevaar lopen, ook als ze niet actief evangeliseren. “Christenen uit andere landen zouden in Europa bescherming moeten krijgen, want het is een fundamenteel recht van mensen om zich tot een andere religie te bekeren en om dat geloof te beleven”, merkte Doris Peschke op. “De beleving van de christelijke religie is nooit alleen een privéaangelegenheid, het gaat ook om een kerkelijke gemeenschap. Dat is een van de redenen dat er kerken zijn.”
De slotverklaring van dit symposium:
Nederlandstalige en
Engelstalige versie.
Persbericht naar aanleiding van dit symposium.
Toespraken en presentaties
Powerpointpresentatie van
prof. mr. Hemme Battjes over bekeerlingen en internationale verdragen.
Powerpointpresentatie van
Kees Brinkman, voorzitter Platform Christen Asielzoekers Iran.
Toespraak
Arjan Plaisier, scriba generale synode Protestantse Kerk.
Toespraak
Doris Peschke, directeur CCME.
Toespraak
mr. Frans Willem Verbaas, mensenrechtenadvocaat.
Toespraak
Kees Brinkman, voorzittter PCAI.