Aan de vooravond van het Tweede Kamerdebat over de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening vond maandag 20 juni in Rotterdam een werkbezoek aan de rechtbank in Rotterdam plaats.
Kerk in Actie, het Landelijk Katholiek Diaconaal Beraad en de projectalliantie SchuldHulpMaatje hadden lokale en landelijke politici uitgenodigd om bij een rechtszitting aanwezig te zijn van mensen met betalingsachterstanden. Voor één dag stond niet de papieren werkelijkheid, maar de harde alledaagse werkelijkheid van mensen met schulden centraal.
Rechtszitting
Tijdens de zitting werd al snel duidelijk dat het niet om zomaar een aantal gevallen gaat, maar om zo’n 400 mensen per dag, alleen al in Rotterdam! De schuldeiser, in dit geval een ziektekostenverzekeraar, laat mensen dagvaarden bij de rechtbank om zo een rechterlijke dwang in de hand te hebben wat betreft de betaling. De schulden variëren van een luttele 16 euro tot duizenden euro’s. De oorzaken zijn divers: mensen die door dakloosheid geen post ontvangen hebben, mensen die doordat ze werkloos zijn niet genoeg geld hebben om de rekeningen te kunnen betalen. Maar ook mensen die wel betaald hebben, maar waarbij de betreffende instantie een fout gemaakt heeft. In dat laatste geval kan de kantonrechter nog iets betekenen voor de gedagvaarden, maar in de meeste zaken kan de rechter alleen maar het vonnis ‘betalen’ uitspreken. Kantonrechter mr. J.C. Nouwt waarschuwt bij elke rechtszitting dat ze als onafhankelijke rechter geen schulden kwijt kan schelden en geen betalingsregeling kan treffen. Ze voelt zich met handen en voeten gebonden. “We sturen ze gewoon het bos in. Want zo’n rechterlijke uitspraak verhoogt het schuldbedrag met een kleine 400 euro.”
Debat
Na het werkbezoek vond een debat plaats over de vraag hoe schuldhulpverlening in Nederland doeltreffender en slagvaardiger georganiseerd kan worden. Aan het debat namen deel: Cynthia Ortega, lid Tweede Kamer voor de Christen Unie, vertegenwoordigers van het Rotterdamse stadsbestuur, landelijke en lokale kerken en een christelijke schuldhulporganisatie. Ortega is stellig in haar mening: “Sommige instanties maken misbruik van ons rechtssysteem door meteen een dagvaarding te sturen in plaats van te kijken of er een betalingsregeling getroffen kan worden.” Een moratorium zou volgens haar uitkomst kunnen bieden. In dat geval wordt het crediteuren voor een bepaalde tijd onmogelijk gemaakt om, ten behoeve van de betaling van schulden, zich te verhalen op het vermogen van de debiteur. Ook de andere panelleden zagen mogelijkheden in een moratorium.
Waar de panelleden het in ieder geval over eens waren, was de urgentie van een andere aanpak voor de schuldenproblematiek. Het tij moet gekeerd worden, want tot nu toe groeit het aantal mensen met schulden met de dag en de maatschappelijke gevolgen daarvan zijn groot. Het niet meer kunnen voldoen aan de betalingsverplichtingen confronteert schuldenaars in toenemende mate met invorderingsprocedures via de rechter en daardoor met nog hogere schulden. Voor de rechterlijke macht betekent dat een verhoging van het aantal zaken. Verandering in de huidige wetgeving en uitvoering van schuldhulpverlening is dus dringend gewenst.
SchuldHulpMaatje
Ook bij de landelijke kerken en christelijke schuldhulporganisaties heeft de schuldhulpproblematiek prioriteit. Daarom hebben ze hun krachten gebundeld in het project ‘SchuldHulpMaatje’. In dit project organiseren lokale kerken met hun overheid en maatschappelijke organisaties vrijwillige schuldhulpverlening, zodat mensen preventief ondersteund worden om (meer) schulden te voorkomen en schulden op te lossen. In plaatsen als Den Haag, Lelystad, Hellendoorn en Delft is deze aanpak in de praktijk succesvol gebleken.
Uitreiking certificaten
Ook in Rotterdam is, in samenwerking met migrantenkerken, het project SchuldHulpMaatje van start gegaan. Deze middag vond de officiële uitreiking van de certificaten plaats van de eerste getrainde SchuldHulpMaatjes in Rotterdam. De maatjes zijn zeer gemotiveerd om hun medemens te ondersteunen om grip op de knip en daarmee grip op hun leven te krijgen. Maatje en ondernemer Frans Schot: “Ik ben met mijn cliënt mee geweest op sollicitatiebezoek. Na afloop zei hij: “You make me grow”. Dat heeft nog nooit iemand tegen me gezegd. Vandaag is hij aan het werk gegaan. Daardoor heeft hij nu al nieuwe schulden kunnen voorkomen.”
Nieuwe website in de lucht
Aan het einde van de middag lanceerde Tweede Kamerlid Cynthia Ortega de nieuwe website
www.uitdeschulden.nu. Deze site is specifiek gericht op mensen met schulden. Ze vinden hier handvatten om zelf aan de slag te gaan om geldproblemen op te lossen, verwijzing naar de helpdesk en hoop op een betere toekomst zonder schulden.
Projectalliantie SchuldHulpMaatje
In de Projectalliantie SchuldHulpMaatje werken samen: Kerk in Actie, het Landelijk Katholiek Diaconaal Beraad, de Evangelische Alliantie, Vereniging Samen Kerk zijn in Nederland, de Protestants Christelijke Ouderenbond, de Vincentius Vereniging Nederland, Modus Vivendi, De Budgetteer, Bos Consulting en Crown Financial Ministries. Meer informatie is te vinden op
www.schuldhulpmaatje.nl
Persbericht: Mensen in schulden opgejaagd door incassobureaus, 21 juni 2011.