Hester Oosterbroek, medewerkster van het team zending van Kerk in Actie, is sinds een paar weken aan het werk in Nicaragua. Zij werkt twee maanden in de hoofdstad Managua, waar ze gesprekken voert met partnerorganisaties en samen met hen hun werk gaat bekijken.
Eerste week
Tweede week
Derde week
Vierde week
Eerste week
Het zijn roerige tijden in Midden-Amerika. Sinds de staatsgreep in juni in Honduras wordt er met spanning naar dat land gekeken: wie krijgt de macht, wat gebeurt er met de president? Er waren veel opstanden in dat land, protesten die gepaard gingen met veel geweld. Zo weinig stabiliteit is niet goed voor een land dat al zo arm is, het wordt er alleen maar armer van.
Ook in Nicaragua is het politiek wat onrustig. De huidige president heeft het voor elkaar gekregen dat hij herverkozen kan worden. Officieel kon dat niet na twee perioden, maar hij heeft een maas in het net weten te vinden. Met veel lawaai en het zwaaien van vlaggen van de revolutie ging men de straat op toen dit bekend werd. Of men dit vrijwillig doet is maar de vraag. Ook of het uitmaakt wie er president is: de andere kandidaten zijn even (of meer) corrupt.
Vorige week ben ik 2 dagen op stap geweest met partnerorganisatie
Teyocoyani. Een klein vorming- en toerustingscentrum waarbij vijf ontzettend bevlogen mensen werken. Ze trainen kerkleiders binnen de Rooms-katholieke kerk.
Tachtig mensen waren bij elkaar om te leren over de synoptische evangeliën (Matteüs, Marcus en Lucas). Van heinde en verre waren ze naar het stadje gekomen. De ene deelnemer moest drie uur per paard, een uur per auto en nog zeven uur per bus reizen, een ander twee uur per boot en nog acht uur per bus. Wat een moeite voor zo’n cursus!
Ik vond het erg bijzonder om hun verhalen te horen: hoe ze de boel draaiende houden in hun kerken, wat ze allemaal doen en hoe graag ze over de bijbel willen leren. Velen van hen zijn arme boeren, de meesten moeten per dag bekijken of ze nog wel te eten hebben. Ze hebben leren lezen en schrijven met de bijbel, om die te kunnen lezen.
‘De bijbel helpt me om hoop te houden in mijn leven’. ‘Ik lees over een God die leven geeft, en die geen mensen uitsluit. Dat helpt me om actief te worden, om te gaan vechten zodat er een weg aangelegd wordt naar ons dorp’. ‘Door de cursussen hier heb ik geleerd dat het goed is om onderwijs te krijgen, ik ga nu de basisschool afmaken’, zegt een man van 50 jaar.
Dit zijn zo wat opmerkingen die ik te horen kreeg. Het was bijzonder om te merken dat mensen hier zoveel wilden weten over Nederland: wat voor taal we spreken, wat voor kerken er zijn, wat voor eten we verbouwen? Niemand van hen was ooit buiten Nicaragua geweest. Het feit dat wij geen Spaans spreken in Nederland vonden sommigen nog wel het meest verrassend!
terug
Tweede week
Afgelopen week was ik met
CEPAD op stap, de Raad van Kerken van Nicaragua. Deze Raad houdt zich vooral met ontwikkelingsprojecten bezig: ze zijn aanwezig in verschillende gemeenschappen op het platteland. Ze trainen lokale leiders op verschillende gebieden zoals: kleinschalige landbouw, leiding geven aan gemeenschappen en het ondersteunen van gezinnen.
Kerk in Actie ondersteunt deze jaren een project van psychosociale hulp aan gezinnen, waarin vrouwen en jongeren worden getraind om in hun eigen gemeenschap te werken als een soort pastoraal werkers. Ze vangen gezinnen of individuen op, begeleiden mensen bij problemen. In veel gezinnen in Nicaragua zijn er veel problemen. Huiselijk geweld bijvoorbeeld is een erg groot probleem.
Met de coördinatrice van het project, Ramona Lopez, ging ik mee naar San Fransisco Libre. Een dorpje aan de overkant van het meer van Managua. We kwamen aan bij een kerkje waar al een grote groep vrouwen en jongeren aanwezig was: de mensen die getraind worden door CEPAD om in hu dorpen te werken.
Ik was onder de indruk van het aantal jongeren dat daar zat. Heel mooi om te zien dat zij zo actief zijn in de kerk en een bijdrage willen leveren aan de ontwikkeling van hun dorp. Elk dorpje hield een presentatie over het werk dat zij doen: welke mensen zij helpen, hoe ze dat aanpakken, waar ze tegen aan lopen en hoe ze verder gaan.
De vrouwen zijn vooral betrokken bij huwelijksproblemen: geweld tegen vrouwen, echtparen die niet meer samen willen leven, ruzie tussen de ouders en de kinderen.
De jongeren pakken het iets anders aan: via sportieve activiteiten brengen ze jongeren uit de gemeenschap bij elkaar, om te voetballen bijvoorbeeld. Zo leren ze samen te werken, verlies te incasseren, elkaar aan te moedigen. Ook is er ruimte voor gesprekken als het thuis of op school niet goed gaat. Ze hebben oog voor jongeren die, zoals ze zelf zeggen, de verkeerde kant op gaan. Jongeren die teveel drinken of drugs (willen) gebruiken. Bij CEPAD leren ze over verslavingen, aids, et cetera, en die informatie geven ze door aan hun vrienden.
Naast de presentaties was er ruimte voor uitwisseling. Van de vorige keer had ik geleerd dat het niet vanzelfsprekend is dat de mensen hier weten waar Nederland ligt. Daarom heb ik een wereldbol getekend en ons kleine land aangewezen en al hun vragen beantwoord: over het voetbal, hoe klein Nederland wel niet is.
De jongeren bij CEPAD vroegen veel over de jongeren in de kerk in Nederland en waren ervan onder de indruk dat die er soms weinig zijn. Toen ik me voorstelde en vertelde dat ik namens de Protestantse Kerk in Nederland kwam, vroeg een vrouw: tegen wie protesteren jullie dan?! Een goeie vraag…
De mensen hier zijn blij met de steun vanuit Nederland, met het geld voor de uitvoering van het project, maar ook met het idee dat er mensen zo ver weg zijn die solidair zijn en aan hen denken.
terug
Derde week
Afgelopen week was ik een paar dagen in Guatemala, op bezoek bij onze partner
Cedepca. Het is altijd leuk en indrukwekkend om bij hen te zijn. Een kleine groep mensen, maar met enorme daadkracht.
Kerk in Actie ondersteunt het programma ‘Pastoraat van de vrouw’. In dit programma biedt Cedepca cursussen aan vrouwen om hun zelfbeeld te verbeteren en hen weerbaarder te maken tegen het machismo, tegen geweld. Als je de verhalen van deze vrouwen hoort, word je stil. Het geweld tegen vrouwen is zo enorm groot in deze regio!
Veel vrouwen groeien op met de gedachte dat ze niks waard zijn, dat krijgen ze ook hun hele leven te horen: je dient nergens voor, je kan niks, niemand heeft je nodig. Daarbij wordt er veel geweld tegen hen gebruikt: mishandeling, verkrachting, enzovoorts. Als deze vrouwen in aanraking komen met Cedepca gaat er een nieuwe wereld voor hen open. Als je hun getuigenissen hoort - alleen al het feit dat ze daar een groep vrouwen vinden waar ze beetje bij beetje kunnen ontdekken wie ze zijn, dat ze wel iets waard zijn. Het lijken soms kleine dingen, maar in de levens van deze vrouwen is dit iets groots.
Een vrouw vertelde me dat ze bijna nooit het huis uit kwam, altijd voor haar man en kinderen moest zorgen. Via een kennisje ging ze mee naar een cursus van CEDEPCA. Langzaam aan bloeide ze een beetje open, een proces van jaren. Haar man en haar zoons vonden het moeilijk te accepteren dat ze veranderde. Maar ze heeft voet bij stuk gehouden: ik wil niet meer terug. Ik probeer nu ook mijn zoons te leren dat mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn, dat ze goed voor hun vrouwen moeten gaan zorgen later.
Vanuit een redelijk geëmancipeerd Nederland komend, is het af en toe best moeilijk om je hun situatie in te denken. Je zou denken dat de mensen zelf toch wel tot dit begrip kunnen komen, helemaal in de kerk. Toch blijkt dit niet het geval, de kerken in Guatemala blijken over het algemeen erg conservatief te zijn en er moet nog heel wat gebeuren voordat hier wat ontwikkeling in komt. Gelukkig is er wel veel aandacht voor. Op 25 november was het de internationale dag tegen geweld tegen vrouwen. Vanuit vele organisaties is er weer benadrukt hoe hard het nodig is dat er harder actie gevoerd moet worden, want de cijfers liegen er niet om.
De verhalen die de vrouwen vertellen zijn soms treurig, maar het zijn ook verhalen van hoop. Geïnspireerd door hun geloof in God komen ze steeds een stapje verder en is verandering mogelijk. Dat zijn ook voor ons bemoedigende verhalen.
terug
Vierde week
Dit weekend ben ik op bezoek geweest bij een baptistenkerkje in het uiterste noorden van Nicaragua: Jalapa. Een klein stadje tegen de grens met Honduras aan. Het leven hier is wel even anders dan in de hoofdstad. Veel mensen zijn nog nooit hun dorpje of regio uitgeweest. Laat staan dat ze weten waar Nederland ligt.
Al jaren heeft de Protestantse Kerk in Nederland contacten met de Convención Bautista, de Baptistenkerk in Nicaragua. We ondersteunen onder meer het
seminarie waar hun predikanten opgeleid worden. Aan dit seminarie studeren ook vele andere leiders van andere kerkgenootschappen.
Een kenmerk van de meeste Nicaraguaanse kerken is dat ze erg missionair zijn. De opdracht uit de bijbel om het goede nieuws door te vertellen wordt erg serieus genomen. Elke kerk doet dat op zijn eigen manier. De mensen in Jalapa gaan er regelmatig op uit om te evangeliseren. In hun eigen regio maar ook vaak daarbuiten. Ze houden campagnes tot aan de Atlantische kust. Gezien hun vrij arme levenssituatie is dat wel erg bijzonder. Groepen vrouwen gaan van deur tot deur, ze organiseren speciale diensten voor nieuwe mensen.
Ik was te gast bij een predikantenechtpaar. Zij is predikante van de kerk in Jalapa, hij is de missionaire predikant. Op zijn fiets of motor reist hij allerlei gemeenschappen in de buurt af om daar nieuwe kerken te stichten: hij begint een preekpunt, gaat op bezoek bij de mensen in die dorpen. Als er na een periode minstens 30 mensen zijn, kunnen ze een nieuwe kerk stichten. Het gehele proces valt onder verantwoordelijkheid van de moederkerk, zij helpt met de bouw van de kerk en zorgt voor een predikant.
Met
beide predikanten bezocht ik een dorpje waar zij de volgende week de kerk zouden inwijden. Op de foto ziet u het kerkje dat al gebouwd is. Nu dit afgerond is, kunnen ze zich weer op een nieuwe kerk richten. Het is boeiend te horen hoe zij dit doen, en ik realiseerde me dat wij daar in onze kerk toch wel anders me omgaan.
Naast dit bezoek maakte ik een tweetal kerkdiensten mee. Het enthousiasme en de passie voor God bij alle mensen maakten indruk op me. Ook de deelname van jong en oud, in de stoelen of voor in de kerk. Deze mensen komen elke avond naar de kerk om te bidden, hard te zingen en God te aanbidden. Dat wij maar een of twee keer per week naar de kerk gaan vonden sommige mensen moeilijk te begrijpen De mensen hier wilden veel weten over Nederland: hoe wij kerk zijn, waar we van leven. Zo kunnen we erg veel van elkaar leren, ondanks de verschillen.
terug
Gebed voor slachtoffers orkaan Ida in Midden-Amerika.