Weblogs oecumenische begeleiders

Henk Spoelman: Westbank, ontraden reisroute

Deze keer wil ik iets vertellen over het reizen in de Westbank. Vreemd wellicht, want onze regering ontraadt om in de westbank te zijn, laat staan te reizen. Maar ik heb het erop gewaagd


Deze week heb ik nogal gereisd in de Westbank.
Wij hadden een afspraak in Ramallah. Ook moesten wij naar Wad Rahal, een plaatsje onder Bethlehem

Voor Ramallah zijn er twee manieren om er te komen, nl van Bethlehem naar Jeruzalem en daar overstappen op de bus naar Ramallah en via een rechtstreekse route in de Westbank. Hoewel de afstand slechts ca 20 km is, duurt onze reis zeker een uur.
Wij kozen om heen rechtstreeks te reizen en terug via Jeruzalem.

Ik wist het niet, maar via mijn Zweedse teamgenote werd ik opmerkzaam gemaakt op het reisadvies wat ons Ministerie van Buitenlandse zaken geeft. Zij ontraden reizen in de Palestijnse gebieden. Voor Gaza kan ik mij nog een dergelijk advies voorstellen, maar voor de Westbank begrijp ik dat niet en voel ik mij hier veiliger dan in Rotterdam. Hoe veel mensen worden daar trouwens dood geschoten? Zou de informatie over de Westbank mogelijkerwijs achterlopen?
Toch moet ik erkennen dat het reizen in de Westbank niet geheel van gevaar is ontbloot, maar dat heeft heel andere oorzaken.
Wij reizen meestal in kleine bussen, of zelfs minibusjes. De chauffeurs zijn waarlijke acrobaten in hun stuurkunst en het lijkt of de duivel op hun hielen zit, zo hard proberen zij te rijden. Echter moet je de weg ziet waarover wij rijden. Deze is ca 3 meter breed en het verkeer rijdt in beide richtingen.Het lijkt of je in Italie in de bergen rijdt; smalle, kronkelige wegen met haarspeldbochten. Zijn er dan geen betere wegen in de Westbank. Ja wel zeker, maar daar mogen wij niet over rijden die is voor de elite, de settlers.
Wij zijn gedwongen over dergelijke slecht onderhouden wegen te rijden. Dat er op die wegen dan ook regelmatig ongelukken gebeuren is geen wonder, en daar ligt het gevaar.
Naast de bergen met prachtige vergezichten, want het is een prachtig land met een van oorsprong prachtige natuur, zien wij van alles.
Zo reden wij richting Ramallah. Ik kwam nog meer allerlei vreemde dingen tegen onderweg, o.a bedoeienplaatsen langs de weg, gehuisvest in ijzeren barakken. Had ik dat in het verleden ook al niet eens gezien? Het gevolg van gedwongen verhuizingen naar dorpen en steden. Pure armoede.
Als je dat ziet dan schreeuwt de narigheid je tegemoet.
Verder ging onze reis en dan word ik ineens weer met een ander vreemd fenomeen geconfronteerd, nl de muur, één van de meest afschuwelijke voorwerpen van de bezetting.
In 1991 zag ik nog de restanten van de muur in Duitsland en voelde nog de afschuwelijke sfeer erom heen op mijn tocht naar Polen.
Nu zie ik dat afschuwelijke geval dagelijks , hier in Bethlehem, maar rond Jeruzalem wordt helemaal een muur gebouwd om zo "groot Jeruzalem te kunen realiseren.
Ik heb geen woorden voor die muur, en ik zou het willen dood zwijgen, maar mijn geweten eist dat ik er toch een artikel aan zal wijden, want je kunt er niet over zwijgen. De waarheid moet worden gezegd.
Eindelijk reden wij ook nog over een nieuwe weg; niet voor ons aangelegd, maar vooral voor de andere categorie maar de Palestijnen mogen daar gebruik van maken.
Ik schrijf nog over mijn bezoeken aan Ramallah, zeker over mijn tweede bezoek aan het "House of Water and Environment".
Maar nu eerst mijn verder reisverslag.
Terug reisden wij via Jeruzalem, een hele onderneming. De groene minibus stopt waar je wilt, halte of geen halte. Even zo met het instappen; lekker gemakkelijk.
Jeruzalem en Ramallah zijn bijna aan elkaar gegroeid en je ziet nauwelijks open ruimte. Veel bedrijven en winkels langs de weg, echt oosters.
Dan ineens kom je zowaar in de file terecht. Als je het niet weet, dan vraag je je zelf af hoe dat kan. Maar je merkt het al gauw, een checkpoint, je gaat de grens over. Onze Palestijnse medepasagiers moeten uitstappen en gaan de terminal binnen. Wij mogen blijven zitten. Als wij bij de controlepost zelf zijn, dan komen daar twee zwaar gewapende mensen binnen, één soldaat en één particuliere veiligheidsman. De soldaat controleert onze paspoorten en de veiligheidsman controleert de bus op mogelijke ongerechtigheden. Het houdt onze reis nogal op en opnieuw merk ik de vernedering van de controle.
Onze medepassagiers mogen even later weer de bus in en kunnen wij onze reis voortzetten naar Jeruzalem. de afstand van ca 10 km duurde ruim anderhalf uur. 
Van de groene bus stappen wij over naar de blauwe bus, het verschil in het systeem, die niemand mij nog heeft kunnen verklaren. Misschien de verkeerde personen gevraagd.
Als wij in Bethlehem zijn moeten wij opnieuw door de controle, gemakkelijk weliswaar, maar toch!
Ik prefereer dan ook de rechtstreekse verbinding, ook al kom je langs meerdere controlepunten, maar daar zijn alleen soldaten. 
Ik realiseer mij dat in één oogwenk alles kan worden afgesloten, potdicht, als ratten in de val.

Mijn tweede reis is evenzeer de moeite waard te vertellen. Niet dat het zo spectaculair is, maar juist vanwege de vreemde ervaringen.
Ons hele team ging naar Wadi Rahal, een klein dorpje ca 6 km ten zuiden van Bethlehem.
Wij gingen daar werken. Jullie zullen het niet willen geloven, maar ik heb daar onkruid getrokken en stenen geraapt. Nee de stenen waren niet bedoeld om naar de settlers te gooien, maar om het land schoon te maken van de vele stenen die daar liggen en om het zo bewerkbaar te maken. Wij waren met een groep van in totaal 16 man en ja dan zie je het resultaat duidelijk; een vruchtbare middag.
Echter om er te komen is een hele onderneming. De normale weg van Bethlehem naar Wadi Rahal gaat eerst over de grote weg tussen Bethlehem en Hebron, route 60n u nog toegankelijk voor iedereen, maar de vraag is, hoe lang nog. Voorbij de settlement Efrat, een langgerekt lint willen wij linksaf onze zijweg naar het dorp inslaan.
Wie schetst echter onze verbazing, wij kunnen het niet, want het hek is gesloten door het leger. Wij deden dat vroeger ook om tol te heffen, maar nu heeft het een heel andere bedoeling. Gelukkeig komt onze gastheer van de andere zijde uit het dorp ,nu nog mogelijk.  En wij, wij klimmen over het hek. Zo kunnen wij onze bestemming bereiken en ons dienstbaar maken.
De terugreis is heel wat avontuurlijker, want de gewone route terug kunnen wij niet volgen en moeten wij de route nemen, die straks de inwoners van Wadi Rahal allemaal moeten nemen om in Bethlehem te kunnen komen, want binnen afzienbare tijd is de gewone weg definitief ontoegankelijk voor de bewoners van Wadi Rahal en zijn zij gedwongen de andere route straks te nemen, die veel vervelender is en veel langer duurt. Dit terwijl de weg er ligt. Nee deze is straks alleen voor de settlers en niet voor de Palestijnen. Wat een onrecht toch. De weg die wij moesten berijden is zo mogelik nog slechter dan het eerste deel van de weg tussen Bethlehem en Ramallah. De weg kronkelt, scherpe haarspeldbochten, smal en naast je gaat het stijl naar beneden. Jullie merken echter, ik heb het overleeft, want ik kan het navertellen.
Je komt ook "verrassingen" onderweg tegen.
Aan de andere zijde van Wadi rahal, de andere zijde van de berg, ligt de settlement Efrat, een langgerekt settlement, zoals ik al schreef, als afsluiting van het zuid oosten van het geplande groot Jeruzalem. Kijk het maar op de kaart na of via Google atlas, dan zien jullie wel de langgerektheid. Een letterlijke stedebouwkundige afsluiting. 
Naast deze settlement heb je nog twee outpost's, plekken voor bedoelde uitbreidingen, nu bezet door caravans. 
Via allerlei dorpen, de toekomstige weg voor de inwoners van Wadi Rahal, rijden wij richting Bethlehem. En wat zien wij plotseling, een volledig nieuwe settlement van ca 90 woningen zo uit de grond gestampt. Het is beton skelet bouw, dus alleen het geraamte en dat is gauw neer gezet. Later gaat men rustig afbouwen. Dit heeft alles te maken met de bouwstop van en in de settlements, wat overigens met de voeten getreden wordt. De nieuwe plek staat op geen enkele kaart aangegeven en voor zover wij konden nagaan was het geen outpost van Efrat. Ja zo worden wij, maar vooaral de Palestijnen met allerlei onaangenaamheden verrast. Een weg die niet meer gebruikt mag worden, een weg gebruiken die gevaarlijk is en tot overmaat van ramp een nieuwe settlement. Zo gaat het maar door.
Toen wij in Bethlehem waren aangekomen, vonden wij dat wij hard hadden gewerkt en trakteerden onszelf op een ijsje.
Dat moet ook kunnen.

Ziehier mijn reisverslag van deze week, een week met lettelijke valkuilen en obstakels, waardoor je ook letterlijk wordt herinnerd wat het betekent in bezet gebied te leven.