Fotoverslag Arjan Plaisier in Ghana 2011, door Cokkie van 't Leven.
Zending staat prominent op de agenda van Kerk in Actie. Ook vandaag. Samenwerken met kerken. Wereldwijd. Werken aan de opbouw van een levendige gastvrije geloofsgemeenschap. Kerk in Actie ondersteunt lokale kerken in hun roeping, daar waar zij het evangelie verkondigen en waarmaken in de naam van God.
Op 18 augustus 2011 is scriba dr. Arjan Plaisier richting Ghana vertrokken voor een bezoek van twee weken aan de Presbyteriaanse kerk (PCG) aldaar. De Protestantse Kerk heeft een lange geschiedenis met de PCG. De oudste geschiedenis wordt zichtbaar bij een bezoek aan slavenfort El Mina. De tijd van de eerste missionarissen in Afrika en ook van de slavenhandel. Maar ook de sporen van het werk van talloze missionaire predikanten, technici en artsen blijven zichtbaar in deze kerk. In gesprek met theologen en academici uit Ghana komt Nederland dichtbij. Een aantal van hen studeerden in Kampen of elders in ons land. Zij doen onderzoek naar Afrikaanse tradities en contextuele theologie.
In deze tijd ontmoet Arjan Plaisier een kerk die sterk en onafhankelijk is. Kerk in Actie werkt samen met de PCG aan een trainingsprogramma voor kerkelijk kader en leken door het hele land.
Het bezoek van Arjan Plaisier toont de waardering binnen onze kerk voor de Presbyteriaanse gemeenschap in Ghana. In alle wederkerigheid, want in Nederland zijn enkele gemeenten van de PCG gesticht onder migranten. Deze gemeenten zijn door een associatieovereenkomst verbonden aan de Protestantste Kerk in Nederland.
In het Noorden van Ghana woont en werkt de jonge Nederlandse theoloog Jasper Maas voor de PCG. Hij verzorgt de vorming en toerusting van jonge christelijke minderheidskerken in een islamitische omgeving. Ghana doet actief mee aan uitwisselingsprogramma’s voor bijvoorbeeld inspiratiereizen of jongerenreizen van Togetthere.
Zo lopen kerken samen op: pelgrims door de tijd. De wijze van samenwerking verandert maar de verbondenheid blijft.
Foto's: Marjon Boerman en Cokkie van 't Leven.
Afrikaanse zendingskerk
23 augustus 2011
Ik heb een gesprek met ds. Kofi Amfo Akonor, voor de voormalige Nederlandse werkers hier geen onbekende. Hij stuurt op dit moment de voor de kerk van Ghana zo belangrijke lekentrainingscentra aan. Kofi is trots op zijn kerk. Zo legt hij uit dat er flink wordt geïnvesteerd in toerusting. De kerk is hiervoor opgedeeld in leeftijdsgroepen, die echt van wieg tot graf lopen. Op woensdag komen de groepen bijeen en dan wordt er geleerd. Vrijdag zijn er dan nog eens de gebedsgroepen.
We komen te spreken over de invloed van Pinkster- en Charismatische groepen. Kofi maakt duidelijk dat zij eerder de aansluiting bij het Afrikaanse levensgevoel hebben gevonden. Gevestigde kerken, daarin beïnvloed door de zending, hadden daar meer tijd voor nodig. Intussen is die inhaalslag gemaakt, zoals ik met eigen ogen heb kunnen zien. Volgens de jongeren die ik sprak is dat wel waar, maar in hun eigen diensten gaan ze pas ‘helemaal los’.
Een element dat hiermee samenhangt is het besef van de aanwezigheid van geesten. Die zijn er, zo verzekert Kofi. Mensen zijn hierin kwetsbaar en hebben bescherming nodig: dat is Jezus, degene die sterker is en bij wie je veilig bent. Ik weet me op dat moment een westers mens die een buffer heeft ingebouwd tegen alles wat riekt naar geesten en in een ‘ont-toverde’ wereld leef. Hoe dan ook, dat besef van een geestelijke wereld heeft de Presbyteriaanse kerk ertoe gebracht zelf met een dienst van bevrijding te beginnen. Om wildgroei te voorkomen, maar ook omdat men Afrikaans christen is en hier gewoon een behoefte ligt.
Ik hoor dat de nieuw gekozen voorzitter deze lijn ook zeker zal voortzetten, misschien wat al te enthousiast. Kofi vertelt dat er ook een ‘dienst van de bevrijding’ is die mensen bevrijdt van de oude wereld van de geesten die in de traditionele Afrikaanse religie een rol spelen. Afrikanisering openbaart zich hier dan weer opvallend genoeg als bevrijding van de traditioneel Afrikaanse religieuze erfenis. Het is wel opvallend dat kennelijk ook 2e en 3e generatie christenen daar nog bevrijding van nodig hebben. Kofi vindt dat, als ik hem goed begrijp, wat bedenkelijk.
Wie een hek van de dam haalt, ziet nieuwe dingen opdoemen. Op zaterdag bij de openingsdienst gaat een vrouw schreeuwen. Ze wordt al snel omringd door een groep dominees, die haar ‘temmen’. Heeft ze een boze geest, of is het diep verdriet dat naar boven komt? In ieder geval komen er dingen los die eerder in de diensten geen rol speelden.
Een voormalige zendingskerk is de afgelopen tijd echt Afrikaans geworden. Dat is vooral positief. Dat daarmee nieuwe vragen op de agenda komen is duidelijk. Ik denk dat de Presbyteriaanse kerk een mooie mix is van een kerk die haar erfenis met zich meedraagt, maar zich openstelt voor de eigen context. Dat is spannend. Het is goed dat deze ervaring ingebracht wordt in de relatie tussen onze kerken. Dat is goed voor de Presbyteriaanse Kerk van Ghana, maar dat is niet minder goed voor onze Protestantse Kerk in Nederland.