Weblog waarnemer Israël/Palestina

Samaritanen

Op zondag 29 januari, na de kerkdienst in Nablus, gaan we met Suhad naar de berg Gerizim. Suhad werkt bij het Medical Relief Center in Qalqiliya en zij is regelmatig onze gids in de Westbank. Op de berg Gerizim in het dorp Luza wonen ruim 400 Samaritanen. Ook in het dorp Holon bij Tel Aviv wonen er nog eens ongeveer 350. Deze ruim 750 mensen beschouwen zichzelf als de ware Israëlieten. Zij zijn ervan overtuigd dat zij kunnen aantonen dat ze afstammelingen zijn van Levi, één van de twaalf zonen van Jakob.
De Samaritanen beschouwen de berg Gerizim als een heilige berg, want volgens hun heilige boek, de Abiesja-rol, werd Abraham gevraagd zijn zoon Izak op deze berg te offeren. Ook verwachten zij hier de komst van Jezus. Naar hun overtuiging is niet Jeruzalem de hoofdstad van Israël, maar Sichem, de stad die nu Nablus heet.  
                            
Hoesni Wasi Cohen, priester der Samaritanen en directeur van het Samaritaans Museum, vertelt dat na de dood van Salomo het land Israël werd verdeeld in een Tweestammen Rijk en een Tienstammen Rijk. Volgens Hoesni woonden in dat Tienstammen Rijk toen ongeveer 3 miljoen mensen. In de loop der eeuwen zijn velen verspreid geraakt onder andere volken, ook zijn velen vermoord door Romeinen, Mamelukken en andere overheersers. Kort na de tweede Wereldoorlog waren er nog maar ongeveer 150 Samaritanen in leven. Dat is inmiddels weer gegroeid tot het huidig aantal van ongeveer 750. Dat is voor een deel een gevolg van het feit dat Samaritaanse mannen met niet Samaritaanse vrouwen mogen trouwen. De Samaritaanse vrouwen mogen echter alleen met Samaritaanse mannen trouwen, anders worden zij uit de gemeenschap gestoten.


De Samaritanen zijn na de Tweede Wereldoorlog bij elkaar gaan wonen in de dorpen Holon en Nablus. Ze zijn uit Nablus, uit het dal, vertrokken vanwege de Eerste Intifada en ze wonen nu op de berg Gerizim in het dorp Luza. Daar is nu ook het Samaritaanse Museum gevestigd. Hoesni vertelt met overtuiging dat hij na jaren van studie tot de conclusie is gekomen dat er een rechte lijn is vanaf Adam tot aan de nu levende Samaritanen. Ook heeft hij een zeer nauwkeurige vergelijking gemaakt tussen de tekst van Thora (de vijf boeken van Mozes zoals die door de Joden worden gebruikt) en de tekst van de Abiesja-rol met de tekst van de Samaritaanse Thora. Op grond van die studie heeft hij de ware route van de Israëlieten van Egypte door de woestijn naar het Beloofde Land kunnen reconstrueren en het is zijn voornemen om daar een boek over te schrijven.

Vol trots toont Hoesni ons zijn museum. Hier is de stamboom van Adam te zien, de stamboom die reikt tot in het heden, want er is een rechtstreekse lijn van Adam naar Hoesni.
Ook is er een geslachtslijn van priesters in de vorm van een menora, die lijn begint met Aäron als eerste hogepriester en loopt door tot aan de grootvader en de vader van Hoesni, want die beiden waren hogepriester der Samaritanen. Hoesni is geen hogepriester, want hij is niet de oudst levende priester. Hij hoopt dat wel te worden en zo de traditie van zijn vader en grootvader te kunnen voortzetten. Dan zal zijn naan ook deel uitmaken van die menora van hogepriesters.



 
In het museum is ook een kaart getekend met daarop de ware route die de Israëlieten hebben afgelegd van Egypte door de woestijn naar het Beloofde Land.
                                                         
Als grootste bijzonderheid toont Hoesni ons een kopie van de Samaritaanse Thora. Het origineel is op een veilige plaats in Nablus en is slechts één maal per jaar te zien alleen voor de hogepriester op Grote Verzoendag.

 Na het bezoek aan het museum lopen we de berg Gerizim verder op. Dan zien we in het dal Sichem (dat nu Nablus heet) en aan de andere kant van het dal de berg Ebal. Volgens de Bijbelse geschiedenis is de berg Gerizim – met zijn 26 bronnen – gezegend en de berg Ebal – zonder enige bron – vervloekt.


Van deze historische keuze tussen goed en kwaad is in het museum een tekening te zien. Daarop staan aan beide kanten van het dal zes mannen, als vertegenwoordigers van zes stammen van Israël en in het midden het volk Israël. Hen wordt de keuze voorgehouden: op naar de Gerizim of naar de Ebal.

Die keuze tussen goed en kwaad geldt nog altijd – ook ten aanzien van de situatie in de bezette Palestijnse gebieden.