Hans Kapteijn en Wim Minnaard zijn van 24 november 2011 tot en met februari 2012 door de Wereldraad van kerken ingeschakeld als vrijwilliger in het Ecumenical Accompanier Program in Palestine and Israel (EAPPI). De oecumenische begeleiders van EAPPI werken in kleine internationale teams op verschillende lokaties en zijn verbonden met de plaatselijke Palestijnse of Israëlische gemeenschappen of organisaties, waaraan ze door hun aanwezigheid bescherming kunnen bieden.
Voorbereiding en uitzending worden gefinancierd door Kerk in Actie. In hun weblogs geven Hans en Wim hun persoonlijke opinie weer. Mocht u er iets van willen overnemen, verzoeken wij u te overleggen met de afdeling communicatie van de EAPPI of Kerk in Actie.
Volg Wim op zijn eigen weblog: www.minnaardbijeappi.nl.
Abonneer mij op deze weblog
Meer info over het project:
Uitzending oecumenische begeleiders
Jayyus en de Muur
12 december 2011
Jayyus en de Muur
Jayyus is al eeuwen oud. Ooit hebben de Romeinen hier een garnizoensstad gehad. Het was een uitstekende plaats daarvoor: gelegen op een hoge heuvel van waar de hele omgeving kon worden overzien. Nog altijd zijn er restanten van deze vesting bewaard gebleven.
In februari 2010 zijn deze restanten gerestaureerd met gelden van de Verenigde Staten. Jayyus is een agrarisch dorp met zo'n 4.000 inwoners. Velen verdienen hun dagelijks brood met de verbouw van fruit, vooral olijven. Het land staat hier vol met knoestige olijfbomen, die vaak al tientallen en een aantal zelfs al enige honderden jaren oud zijn.
De inwoners hebben daardoor een sterke band met deze bomen. Die wortelen diep in deze weerbarstige grond, zoals ook de mensen zich sterk verbonden voelen met hun land. Het hele jaar door verzorgen zij de bomen en de grond waarop die groeien. In september en october is het feest, want dan worden de olijven geoogst. Een oogst waaraan het hele dorp meedoet. Het door Israël of door de kolonisten rooien van olijfbomen is dan ook meer dan het vernietigen van een paar bomen. Het snijdt diep in het vlees van de mensen van dit land, het ontwortelt niet alleen bomen, maar ook hen zelf.
Ook Jayyus heeft te maken met de bezetting en de Muur (officieel 'Separation Wall') en wel doordat deze Muur dwars over het land van veel inwoners van Jayyus is gebouwd. Dit is in strijd met internationaal recht, want de Muur mag alleen gebouwd op Israëlisch grondgebied of op de zgn. Groene Lijn. Dat is de grens die is vastgesteld bij de wapenstilstand van 1948.
Israël beschermt de aanwezige illegale nederzetting Zufim (met zo'n duizend kolonisten) in de omgeving van Jayyus door de Muur ver in het Palestijns gebied te bouwen. Het gevolg is dat er voor veel boeren een scheiding is gekomen tussen hun huis en hun land. Dat betekent dat zijn elke dag dat zij op hun land willen werken door een checkpoint moeten. Zij hebben daarvoor niet alleen een identificatiebewijs nodig, maar ook een vergunning voor dat specifieke checkpoint. Zonder opgaaf van redenen kan zo'n vergunning worden geweigerd, ingetrokken of alleen aan de vader van het gezin worden verstrekt. Andere leden van dat gezin zitten dan werkloos en dus zonder inkomen thuis. Soms is er ergens iets gebeurd ('jongeren hebben stenen gegooid naar kolonisten') en is dat een reden om een checkpoint te sluiten. Dat gebeurt dan zonder vooraankondiging en boeren zijn dan genoodzaakt om via een grote omweg naar hun land te gaan – áls ze al een vergunning krijgen voor dat andere checkpoint. Anders zitten ook zij werkloos thuis.
Niet alleen brengt de Muur een scheiding aan tussen wonen en werken, maar door de bouw van de Muur zijn ook veel boeren hun land kwijt geraakt. Het is simpelweg in beslag genomen door de kolonisten zonder enige vergoeding of betaling. De kolonisten hebben daar nu hun nederzettingen. Zij hebben mooie en goedkope huizen gebouwd en voor een goede leefomgeving gezorgd. Dat laatste vooral door het water uit Palestijnse grond op te pompen en te gebruiken voor bomen, planten en bloemen. Palestijnen moeten hun 'eigen' water van Israël kopen tegen een veel hogere prijs – oppompen wordt hen niet toegestaan.
Een ander aspect van de Muur is de vervuiling van de grond en misschien ook het grondwater in de omgeving van Jayyus. In het verleden is daar door de kolonisten en/of anderen uit Israël een geweldige berg afval gedumpt. Het is onduidelijk wat daar allemaal is heengebracht en mag ook niet onderzocht worden. Door de bouw van de Muur is dit door Iaraël veroorzaakte probleem een Palestijns probleem geworden. De gevolgen zijn dan ook voor de Palestijnen, want zij worden er ziek van.
De bouw van de Muur heeft ook grote economische gevolgen voor Jayyus. Veel van wat de mensen zouden willen bouwen of uitbreiden wordt niet toegestaan. Hierdoor zijn veel huizen onaf en er is vaak ook geen zicht op wanneer wel gebouwd mag worden. Omdat hier vaak grote gezinnen zijn leven er veel mensen dicht op elkaar en dat geeft soms spanningen in gezinnen en in de buurt.
Daar komt nog bij dat er grote werkloosheid is en door de onverwachte sluitingen van checkpoints nog meer mensen werkloos thuis zijn – soms sterk gefrustreerd door wat hen nu weer overkomt.
De economische situatie is duidelijk zichtbaar in de straten door het gebruik van ezels als trekdieren. In de vroege morgen wachten zij geduldig tot de 'gate' open gaat en zij op hun land aan het werk kunnen.
Trekkers van de jaren tachtig uit de vorige eeuw vormen hier geen uitzondering. Voor nieuwe hebben boeren geen geld of er wordt geen toestemming verleend om een nieuwe te kopen.
In deze omgeving werken de oecumenische begeleiders met als doel lokale en internationale inspanningen te steunen om een eind te maken aan de Israëlische bezetting en tot een oplossing te komen van het Palestijns-Israëlische conflict met een rechtvaardige vrede, gebaseerd op het internationale recht en de relevante resoluties van de Verenigde Naties.