Weblog waarnemer Israël/Palestina

Kerstmis in Bethlehem

Kerstfeest in Bethlehem

Bethlehem is een grote, uitgestrekte stad met ongeveer 30.000 inwoners, samen met Beit Jala en Beit Sahour zelfs bijna 50.000. De stad ligt ongeveer tien kilometer ten zuiden van Jeruzalem en is gebouwd in een heuvelachtig gebied met weinig bomen. De stad is al eeuwenlang een pelgrimsplaats voor Joden en christenen. Belangrijke plaatsen zijn het graf van Rachel, de Geboortekerk – op die plaats zou Jezus geboren zijn – en de Herdersvelden. Ook de Islam beschouwt Bethlehem als de geboorteplaats van Jezus – dan de profeet Isa genaamd.

De Geboortekerk bestaat uit twee delen: de Grieks-orthodoxe basilica en de Rooms-katholieke Catharinakathedraal. De basilica is wellicht het oudste kerkgebouw ter wereld. Het is gebouwd door bisschop Makarios van Jeruzalem in opdracht van keizer Constantijn de Grote na het concilie van Nicea in 325. Het werd in tijdens het bewind van Justinianus (527-566) volledig vervangen.

De hoofdingang is klein en laag gehouden, zodat soldaten te paard niet binnen konden komen.

De Catharinakathedraal werd in 1881 door Franciscaner monniken gebouwd. De kloosterhof van deze kathedraal dateert al van de rijd van de Kruisvaarders.

De Muur is in Bethlehem nadrukkelijk aanwezig. Bij het Bethlehem Inn – het hotel waar wij overnachten – zelfs aan de overkant van de straat. De Muur blijkt hier een aantal huizen nagenoeg te hebben ingesloten. Het creatieve protest van de Palestijnen tegen deze door Israël aangebrachte scheiding is overal op de Muur te zien in teksten, tekeningen en aanplakbiljetten met verhalen.(zie onder aan deze bijdrage)


Vlakbij het hotel is ook het Palestinian Conflict Resolution Center WI'AM. Vorig jaar zijn we tijdens onze vakantie daar ook geweest en dat bezoek is één van de redenen dat ik nu hier in Palestijns gebied werkzaam ben.
Van het hotel naar het centrum is een stevige wandeling, gelukkig veelal naar beneden. Bij de Geboortekerk en op het Manger Square (Kribbeplein) is het geweldig druk. Naar schatting komen er zo'n vijftigduizend pelgrims van over de hele wereld naar Bethlehem om het Kerstfeest mee te vieren. Op het Manger Square zijn muzikale optredens in afwachting van de diensten die in de verschillende kerken zullen worden gehouden.


De eerste dienst die ik deze dag meemaak is in de Lutherse Kerk van de Verlosser, de oudste Lutherse kerk in Palestijns gebied. De kerk is gebouwd rond 1890 door Duitse missionarissen.De toren heeft de vorm van een vrouwenhoed zoals die destijds in Bethlehem werd gedragen.In de kerk zijn veertien prachtige glas in lood ramen met bijbelse beelden. De dienst begint om 17.00 uur en wordt in drie talen gehouden (Arabisch, Duits en Engels). Na afloop is er een ontmoeting met een hapje en drankje. 

Daar ontmoet ik Meta Floor met haar zuster, die haar bezoekt. Meta werkt bij Sabeel in Jeruzalem. Ook ontmoet ik de familie Nasser, de bewoners van de Tent of Nations. Ook daar zijn we geweest tijdens onze vacantie en het is bijzonder hoe welkom ik blijk te zijn. Mensen kennen en waarderen het werk van het EAPPI-programma zeer. Ook word ik uitgenodigd voor een bezoek daar en dat wil ik zeker doen.


Na de Lutheranen bezoek ik een half uur de dienst in de Syrisch-orthodoxe kerk. Het is een prachtige kerkzaal met veel grote schilderijen en kroonluchters. Er wordt veel gezongen en met wierook gezwaaid. Daarbij wordt ook gewisseld van zanger en sluit en opent soms het voorhangsel - 'zodat de lof U toegezongen, op aard' nooit onderbroken wordt...'

Dan naar de Geboortekerk. Het is dan ongeveer acht uur 's avonds en het begint te regenen. Er zijn al mensen die in de rij gaan staan, maar ik zoek beschutting tegen de toenemende wind en regen. Er rijden veel auto's met hoogwaardigheidsbekleders af en aan. Er zijn ook veel gewapende soldaten en politieagenten aanwezig. Tegen negenen voeg ik me bij de wachtende verzameling. Om tien uur mag dan de intocht beginnen – velen verkleumd en bijna doorweekt. Met het oog op de veiligheid moet elke kerkganger door een detectiepoortje en mag pas daarna de kerkzaal in.

We mogen niet in de Geboortekerk zelf, maar in de aangebouwde Catharinakathedraal. Er is een beperkt aantal mogelijkheden om te zitten en verder zijn er heel veel staanplaatsen. Om ongeveer half elf ben ik 'gecontroleerd' binnen en heb ik een staanplaats gevonden, gelukkig kan ik leunen tegen een pilaar, want het duurt nog tot middernacht voordat de dienst begint. De uitgereikte orde van dienst is een boekwerk van 107 pagina's! En als of dat nog niet genoeg zou zijn is er nog een los inlegvel van vier pagina's. De dienst duurt dan ook meer dan twee uur!!



Buiten blijkt het nog steeds te regenen en dus neem ik een taxi naar het hotel: kwart voor drie ben ik daar – koud en nat, maar na een bijzondere avond met drie heel verschillende kerkdiensten.

Op Kerstmorgen regent het nog altijd. Vanuit het hotel maak ik opnieuw foto's van de Muur en de omgeving. Door de regen lijken op de Muur sporen van tranen, alsof de Muur huilt. Op dat moment breekt ook de zon door en ontstaat de regenboog boven de Muur – als een teken van hoop.