Programma voor jongeren en vredesopbouw

Herstel en wederopbouw na de burgeroorlog
Liberia in West-Afrika werd gedurende bijna twee decennia geteisterd door een gruwelijke burgeroorlog. De oorlog ontstond door de onwil van de politieke elite de bevolking toegang te geven tot economische welvaart en hun politieke rechten te negeren en te schenden. Maar al snel diende de oorlog geen enkel doel meer. Kinderen en jongeren werden door strijdende partijen geronseld om onder invloed van drugs en alcohol gewelddadigheden te plegen.

Jongeren inschakelen en mee laten doen!

In het programma ‘Jongeren in vredesopbouw en bestuur’ zetten vijf organisaties zich in jongeren te betrekken bij de wederopbouw van Liberia. Het zijn YMCA, FOCUS, NAYMOTE, LOIC en MODHAR. Het goede van het programma is dat het de organisaties stimuleert de hulp te coördineren. Ieder doet binnen het programma dat waar hij sterk in is. En met elkaar zorgen de organisaties voor een totaal-aanpak van de problemen. Er zijn organisaties die specifieke expertise op het gebied van trainingen hebben, anderen hebben ervaring met het werken met jeugdclubs of met het maken en uitzenden van radio-programma’s. Gezamenlijk bieden de organisaties een pakket aan waarin jongeren beroepsopleidingen krijgen aangeboden. Ook wordt hen in trainingen geleerd wat hun rechten en plichten zijn. Door discussie-platforms te organiseren krijgen jongeren gelegenheid met elkaar en anderen van gedachten te wisselen over sociale, politieke en economische problemen. Er zijn cursussen waarin democratische waarden als goed leiderschap en eerlijk en rechtvaardig bestuur centraal staan. En er worden workshops georganiseerd waarin men leert conflicten te voorkomen of op vreedzame wijze op te lossen. Het programma bereikt met de verschillende activiteiten vijfentwintigduizend jongeren. Het biedt hen de kans zich persoonlijk te ontwikkelen en zich actief in te zetten voor hun eigen toekomst en die van de gemeenschap waartoe zij behoren. Ze ervaren aan den lijve dat meningsverschillen en conflicten ook op een andere manier dan alleen door agressie en geweld tot een einde zijn te brengen. Bovenal geeft het jongeren de kans om niet aan de kant te blijven staan, maar deelgenoot te worden van de belangrijke processen die de vrede in Liberia een stevige basis moeten geven.

Vijf activiteiten die jongeren betrekken bij de wederopbouw van Liberia

1. Trainingen aan gemarginaliseerde jongeren van 18-25 jaar oud

Deze trainingen zijn met name bedoeld voor ex-kindsoldaten, die gedurende de burgeroorlog geen regulier onderwijs volgden. Daardoor ontbreekt het hen aan vaardigheden en kennis om een beroepsopleiding te volgen. Dit heeft tot gevolg dat zij niet in inkomsten voor zichzelf of hun familie kunnen voorzien. De trainingen zijn gericht op reïntegratie van ex-kindsoldaten en andere door de burgeroorlog getroffen jongeren. Naast het aanleren van vaardigheden worden de jongeren ondersteund bij het in kaart brengen van hun toekomstplannen en het nemen van stappen om die te verwezenlijken. Ook is er begeleiding op psycho-sociaal vlak. De trainingen worden in acht regio’s gegeven aan vierhonderdvijftig deelnemers (LOIC en YMCA).
Lees enkele persoonlijke verhalen en een voorbeeld uit de praktijk van ondersteuning die YMCA jongeren biedt.

2. Onderwijs op scholen en aan jeugdclubs over rechten en plichten van jongeren
Het gaat hier om onderricht aan jongeren van 12-18 jaar op scholen en daarbuiten. Zij hebben wel enig onderwijs gehad, maar zijn nog onvoldoende voorbereid voor het uitoefenen van een beroep. Het

risico dat zij werkloos worden is groot. Het gevaar van een terugval naar een leven met geweld is daarmee niet denkbeeldig. Het onderwijs is erop gericht jongeren bewust te maken van hun situatie, hun mogelijkheden te bieden, hun gevoel van zelfrespect en verantwoordelijkheid te vergroten en hen zo te betrekken bij de wederopbouw van Liberia. Het onderwijspakket omvat een heel scala aan onderwerpen: hoe houd ik mezelf en anderen gezond? Wat is goed bestuur (aansprakelijkheid en transparantie)? Welke rechten en verantwoordelijkheden heb ik als burger? Zelfredzaamheid als individu en als gemeenschap. Daarnaast is er aandacht voor recreatie en sportactiviteiten. Het onderwijspakket wordt op vijftien scholen voor basis- en middelbaar onderwijs aangeboden. Daarbij worden tienduizend leerlingen betrokken en vijfhonderd leerkrachten en begeleiders van jeugdclubs (FOCUS, NAYMOTE, YMCA).

3. Signaleren, documenteren en voorkomen van seksueel geweld en ander geweld

Tijdens de burgeroorlog werden vooral veel meisjes en vrouwen slachtoffer van seksueel geweld. Ook na de burgeroorlog vormen sexuele intimidatie en geweld en ongewenste zwangerschappen van jeugdige meisjes nog steeds een groot probleem. Het besef van normen en waarden, van wat wel en niet geoorloofd is moet in de samenleving weer worden hersteld. Daartoe zijn op scholen clubs opgericht die zich bezighouden met de rechten en verantwoordelijkheden van jongeren en ouderen. Op deze clubs krijgen jongeren basisnormen en waarden aangereikt, leren ze misstanden te signaleren en hoe ze op een vreedzame wijze dergelijke misstanden aan kunnen pakken. Tevens worden jongeren die bij gewelddadigheden betrokken zijn geleerd hoe conflicten te voorkomen om ze op een meer vreedzame manier op te lossen. (MODHAR, NAYMOTE).
Lees welke positieve resultaten met deze aanpak worden bereikt in een praktijkverhaal.

4. Een radio-station door en voor jongeren

Voor informatievoorziening is radio in Liberia het belangrijkste medium. Kranten zijn er wel, maar worden door weinigen gelezen. Grote delen van het land zijn niet van electriciteit voorzien, zodat televisie niet tot de mogelijkheden behoort. Maar met een paar batterijen en een transistorradio kun je muziek luisteren en nieuwsprogramma’s volgen. Met name de YMCA maakt van deze mogelijkheid gebruik. Het heeft in vijf districten radio-stations die door jongeren (amateurs) worden geleid. In de programma’s wordt basisinformatie over gezondheid, onderwijs en veiligheid gegeven. Ook biedt het jongeren de mogelijkheid hun meningen, ideeën, aanbevelingen en gevoelens met betrekking tot de toekomst van hun land te ventileren en delen. Dit is erg belangrijk, omdat het uitsluiten van grote groepen in de samenleving een van de problemen was dat tot de burgeroorlog heeft geleid. De radio-zender biedt een platform dat jongeren informeert over en betrekt bij de wederopbouw van Liberia. Daarmee is het een belangrijke peiler ter ondersteuning van de nog altijd kwestbare vrede in het land (YMCA).

5. Veilig Verkeer Liberia; motorbendes
Het lijkt in eerste instantie vreemd om een project voor verkeersveiligheid te ondersteunen. Toch houden twee partnerorganisaties zich daar mee bezig. Verkeersongelukken zijn in Liberia aan de orde van de dag. Ze vormen een bron van conflict en overlast wat dikwijls leidt tot uitbarstingen van agressie en geweld. Met name ongelukken waarbij bestuurders van brommers en motors; de zogenaamde moterbendes betrokken zijn. Vaak (maar niet altijd) gaat het daarbij om ex-kindsoldaten, waarvan sommigen tijdens de burgeroorlog tot rivaliserende groepen behoorden. Zij gedragen zich soms nog als ‘kind of the road’, zonder enig besef van veiligheids- en verkeersregels of zonder zich aan dergelijke regels te houden. De brommer dient in veel gevallen als vervoers- of transportmiddel (koeriersdiensten) om geld te verdienen en draagt veelal niet bij tot voorzichtig en veilig rijgedrag. Bij een verkeersongeluk ontstaat snel een gespannen sfeer tussen de motorrijders, andere weggebruikers, de politie, wegwerkers en omstanders. Omdat motorrijders het stigma ‘ex-kindsoldaat’ hebben (ook als zij dat niet zijn) en dit gelijkgesteld wordt met ‘zonder respect voor het leven van anderen’ dreigt bij verkeersongelukken de menigte zijn woede op hen bot te vieren. In vier districten worden bestuurders van brommers en motoren bij elkaar gebracht en geleerd hoe zij zich in het verkeer dienen te gedragen zodat zij meer respect en begrip krijgen van de rest van de bevolking en van hun stigma; zijnde ‘gewelddadig’, af te komen (YMCA en NAYMOTE).

Lees een verklaring van de YMCA over de verkiezingen in Liberia (oktober 2011).
De organisatie NAYMOTE moedigt jongeren aan: als je een goede leider wilt, wees dan een goede kiezer! (engels)

Website van de YMCA: http://www.ymca.org.lr/

Doe als gemeente mee met dit project via Kerk in Actie Interactief!