Sluit dit venster
Toon kaart

Kaart

Inheemse participatie en grondrechten in Gran Chaco

Land: Paraguay
Programma: Werelddiaconaat
Werkveld: Vrede, mensenrechten en lobby
Projectnummer: W 003203
Nodig voor dit werk: € 30.000
Tierraviva (levende aarde) is in 1994 opgericht om inheemse volken te ondersteunen bij juridische aangelegenheden. Inheemse bevolkingsgroepen in Paraguay maken  ongeveer 1,5% van de totale bevolking van 7 miljoen mensen uit.
Sinds zijn oprichting is Tierraviva uitgegaan van de juridische verdediging van de rechten van de Enxet. Men heeft als eerste de Enxet bijgestaan eerst bij rechtbanken in eigen land en toen dat niets opleverde tot aan het Interamerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens. Dit hof is gevestigd in Costa Rica en bijna alle staten in Zuid-Amerika en het Caribisch gebied nemen eraan deel. Het doel is de rechten van de mens in de deelnemende landen te beschermen.

Deze organisatie heeft in Paraguay grote expertise opgebouwd over juridische ondersteuning en de handhaving van de rechten van de mens. Jaarlijks geeft men ook een publicatie uit waarin de stand van zaken rondom de rechten van de mens worden weergegeven. Hierdoor krijgen de rechten van de mens aandacht in de media, ook de rechten van inheemse groepen waarover men niet dagelijks hoort op TV en radio of leest in kranten.


Steun dit werk!
U kunt dit werk steunen door uw bijdrage over te maken op rekening 456 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer of doneer online. Hartelijk dank!


Gran Chaco
De Gran Chaco is een zeer uitgestrekt ecosysteem, overwegend oerwoud, waar de twee grote rivieren, de Rio Pilcomayo en de Rio Bermejo, doorheen stromen. Hier wonen zo’n 40 inheemse volken, vaak met verschillende talen, grotendeels in kleine gemeenschappen, welke nog sterk de tradities en cultuur van de jagers- en verzamelaarvolken welke zij vroeger waren, kennen. Hun cultuur en religie is sterk verbonden met het land, de uitgestrekte bossen en de natuur. Hun rechten op grond, hun bestaanswijzen en eigen cultuur worden met voeten getreden door met name grondbezitters en oprukkende buitenlandse bedrijven die aan gas- en oliewinning, aan grootschalige sojaproductie en houtkap doen. In Argentinië en in Paraguay is de situatie het slechtst; de overheid geeft nauwelijks wettelijke bescherming aan deze bevolkingsgroep. Op departementaal niveau in deze zeer uitgestrekte gebieden ontbreekt bijna elke steun aan de inheemse bevolking.

Tierraviva
Tierraviva (levende aarde) is in 1994 opgericht om inheemse volken te ondersteunen bij juridische aangelegenheden. Inheemse bevolkingsgroepen in Paraguay maken ongeveer 1,5% van de totale bevolking van 7 miljoen mensen uit.
Sinds zijn oprichting is Tierraviva uitgegaan van de juridische verdediging van de rechten van de Enxet. Men heeft als eerste de Enxet bijgestaan eerst bij rechtbanken in eigen land en toen dat niets opleverde tot aan het Interamerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens. Dit hof is gevestigd in Costa Rica en bijna alle staten in Zuid-Amerika en het Caribisch gebied nemen eraan deel. Het doel is de rechten van de mens in de deelnemende landen te beschermen.

Nadat de bevolkingsgroepen hun rechten hebben herkregen, kunnen zij hun dagelijks leven weer gaan oppakken op de manier zoals ze dat gewend waren. Ook bij het herinrichten van hun leven kunnen ze steun krijgen van Tierraviva. Zij ontvangen materialen om hun land af te zetten of bijv. het eerste zaaigoed. Ook andere inheemse volken zjin gesteund door Tierraviva. Deze organisatie heeft in Paraguay grote expertise opgebouwd over juridische ondersteuning en de handhaving van de rechten van de mens. Jaarlijks geeft men ook een publicatie uit waarin de stand van zaken rondom de rechten van de mens worden weergegeven. Hierdoor krijgen de rechten van de mens aandacht in de media, ook de rechten van inheemse groepen waarover men niet dagelijks hoort op TV en radio of leest in kranten.

Het werk van Tierraviva bestaat uit verschillende lijnen:

- Juridisch werk: volgen van aanspraken op grond van inheemse volkeren in Paraguay, ondersteunen van groepen mensen om het recht op land te verkrijgen of terug te krijgen, want inheemse bevolkingsgroepen zijn van het land waar men altijd leefde verdreven door nieuwe eigenaren. Deze nieuwe eigenaren kregen (il)legaal het eigendomsrecht van de Paraguayaanse overheid.

- Lobby en versterken groepen: ondersteunen van de gemeenschappen en organisaties van inheemsen in Paraguay, lobby in Paraguay ten gunste van en door inheemse groepen, en publiciteit zoeken in eigen land en andere landen

- Communicatie: het volgen van de berichtgeving in de media (kranten en TV) en het verspreiden van informatie onder inheemse bevolkingsgroepen. En het uitbrengen van eigen publicaties om bekendheid te geven aan de ontwikkelingen in Paraguay. Ook hun documentatiecentrum van Tierraviva is uniek in Paraguay, studenten en scholieren die informatie willen over rechten van inheemse bevolkingsgroepen en de rechten van de mensen in Paraguay, kunnen terecht op het hoofdkantoor van Tierraviva in Asuncion.
Programma Gran Chaco
Tierraviva coördineert het Gran Chacoprogramma. Zes partnerorganisaties van ICCO & Kerk in Actie hebben besloten een gezamenlijk driejarig programma uit te voeren om op te komen voor de rechten van inheemse volken in het Gran Chaco-gebied van Zuid Amerika. De zes partnerorganisaties in dit programma zijn:

In West Paraguay: Tierraviva, Pro Comunidades Indígenas(PCI) en Iniciativa Amotocodie
In Zuidoost Bolivia: CERDET
In Noord Argentinië: Asociana en JUM.

De partnerorganisaties zijn enkele van de weinige organisaties die de inheemsen (soms in coördinatie met steun aan kleine niet-inheemse boerenfamilies) ondersteunen en begeleiden bij organisatievorming, juridische hulp bij grondrechtprocessen, verbetering van de gezondheidszorg en watervoorziening, landbouw en bijenteelt. De samenleving heeft veel vooroordelen over de inheemsen en ziet en behandelt hen als tweede- of derderangs burgers. Met de komst van de eerste inheemse president Evo Morales in Bolivia is daar de situatie wat sneller aan het veranderen.

In dit Gran Chaco-programma worden een aantal doelstellingen gerealiseerd die samenwerking tussen de ondersteunende organisaties en de inheemsen vereisen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het opzetten van een observatorio (uitkijkpost voor informatieverzameling, signalering, lobby) van de veelvuldig geschonden grondrechten van de inheemsen én het uitbrengen van een jaarverslag over de schending van rechten van de inheemsen. Met vereende krachten kunnen zij hun rechten beter opeisen. Verder wordt de uitwisseling van kennis en ervaring tussen de verschillende inheemse groepen bevorderd op het gebied van ecologische en traditionele landbouwproductie en op het gebied van man-vrouwverhoudingen, kunstnijverheidproductie en cultuuroverdracht.

Al naar gelang de aanwezige specialistische kennis worden de specifieke activiteiten “getrokken” door verschillende partnerorganisaties. De algehele coördinatie van het Programma Gran Chaco ligt bij Tierraviva. Tierraviva is een ervaren organisatie, hun werkwijze is beproefd. De expertise ligt met name op het gebied van organisatie, recht en lobby. Zij hebben juristen in dienst die goed bekend zijn met internationaal recht. Ook zijn zij bekend met samenwerking in internationaal verband.

Het belang van de steun van ICCO & Kerk in Actie aan dit programma ligt in de vergrote samenwerking tussen partnerorganisaties en inheemse gemeenschappen, bredere uitwisseling van kennis en ervaringen en versterking van de complementariteit, in antwoord op de problematiek van de inheemse volken en gemeenschappen in de Gran Chaco, die ook steeds meer op internationaal niveau is komen te liggen.

Zie ook de website van Tierraviva (Spaans)
Jeroen, verblijft in 2011 voor Togetthere, het internationale jongerenprogramma van ICCO en Kerk in Actie, in Paraguay om bij dit project vrijwilligerswerk te doen. Lees zijn reisverslag.

Foto's (0)

Video's (0)

Verhalen

Paraguay

Paraguay
Paraguay ligt op het Zuid-Amerikaanse continent, heeft plm. 7 miljoen inwoners en heeft ruim 9 keer de oppervlakte van ons land. Vroeger waren in het oosten grote delen van het land bedekt met wouden, nu zijn veel gebieden kaal gekapt door de houthandel of ten behoeve van sojateelt. Een belangrijk ander gebied, de Chaco in het westen, is een soort savanne. Op de savanne worden grote delen van het land gebruikt om vee te houden. Veel buitenlanders, waaronder Brazilianen, kopen grond op voor veeteelt of speculatiedoeleinden.
Het land is lang geregeerd door dictator Stroessner, sinds zijn val heeft zijn Colorado partij tot 2008 de macht kunnen houden. Medio 2008 is erg verrassend Ferdinand Lugo tot president gekozen, hij was bisschop en wil opkomen voor mensen die tot nu toe hun recht moeilijk konden uitoefenen. De conservatieve partijen hebben echter de meerderheid in het parlement gehouden.
Slechts een klein percentage, plm. 1%, van de bevolking is van inheemse komaf. Hun rechten, cultuur en leefwijze worden al eeuwenlang miskend. Zij zijn de armste van de armen in Paraguay.
In de dun bevolkte Chaco steunt Kerk in Actie organisaties die de inheemse bevolking juridisch advies over landrechten geeft, organisatievorming bevordert en verbetering van voeding- en leefomstandigheden nastreeft. In oost Paraguay steunt Kerk in Actie een milieuproject.