Vluchtelingen en mensenhandel

Mensenhandel is mensonterend. Kerk in Actie bestrijdt mensenhandel en creŽert werkgelegenheid in landen van herkomst om gedwongen arbeidsmigratie te voorkomen. In Nederland vragen we aandacht voor een betere positie voor vluchtelingen en voor humane opvang. Ook werken we aan terugkeermogelijkheden.

Wie vluchtelingen zijn en hoe landen met vluchtelingen moeten omgaan, is in 1951 vastgelegd in de conventie van Genève. Officieel heet dit verdrag het ‘Verdrag betreffende de status van Vluchtelingen’. Hierin is afgesproken dat alle vluchtelingen recht hebben op bescherming. Dit verdrag, dat is gesloten in Genève (Zwitserland), was eerst alleen bedoeld voor mensen die tijdens en direct na de Tweede Wereldoorlog waren gevlucht. Maar door de toevoeging van een protocol, in 1967, is het verdrag ook van toepassing op mensen die na die tijd hun land zijn ontvlucht. Tot nu toe hebben bijna 150 landen het verdrag ondertekend.

Wanneer is iemand een vluchteling?

In artikel 1 van het Verdrag staat wanneer iemand als vluchteling recht heeft op bescherming: “Een vluchteling is iemand die uit gegronde vrees voor vervolging wegens zijn ras, godsdienst, nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of zijn politieke overtuiging, zich bevindt buiten het land waarvan hij de nationaliteit bezit, en die de bescherming van dat land niet kan of, uit vrees voor vervolging, niet wil vragen.”

Uitgenodigde vluchtelingen

Vluchtelingen komen op verschillende manieren naar Nederland. Nederland nodigt jaarlijks 500 vluchtelingen uit op voordracht van de UNHCR (de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties). Het gaat dan bijvoorbeeld om vluchtelingen die in vluchtelingenkampen een bijzonder groot risico lopen.

Asielzoekers

Mensen die in Nederland asiel aanvragen, worden ‘asielzoekers’ genoemd. Ze worden opgevangen in asielzoekerscentra, waar ze worden bijgestaan door lokale groepen voor het vluchtelingenwerk en een advocaat. Als deze mensen worden toegelaten, zijn ze erkend. Dan krijgen ze eerst een tijdelijke verblijfsstatus, waardoor zelfstandig mogen wonen en mogen werken of recht hebben op een uitkering. Het vinden van werk is vaak niet vanzelfsprekend, omdat diploma’s die in andere landen of zijn behaald, meestal niet geldig zijn in Nederland.

Als de situatie na vijf jaar niet is gewijzigd kan men een permanente vergunning aanvragen, en later ook het Nederlandschap. Hiervoor is inburgering verplicht.

Uitgeprocedeerd, mensen zonder papieren

Niet iedere asielzoeker is volgens de Conventie van Genève vluchteling. De term economische vluchteling wordt vaak gebruikt als het gaat om mensen die door armoede in hun land van herkomst hun land ontvluchten. Ze zien geen perspectief meer in eigen land en proberen om dit perspectief hier wel te vinden.

Er zijn ook mensen die wel terug willen, maar voor wie dit onmogelijk is doordat het land van herkomst geen papieren afgeeft of doordat de situatie er voor hen te gevaarlijk is. Of doordat er geen banden meer zijn met het land van herkomst.

Kinderen

Kinderen van asielzoekers vormen een groep waarvoor niet alleen de conventie van Genève, maar ook het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind geldt. Naast kinderen in gezinsverband, zijn er kinderen die hier worden geboren en kinderen en jongeren die alleen komen. Zij worden Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen genoemd.

Detentie

Veel vreemdelingen worden in de vreemdelingenbewaring gezet. Hiervoor is er speciale Europese en Nederlandse wetgeving. Het gaat hier om ‘bestuursrechtelijke in bewaring stelling’. Mensen worden vastgezet op het moment dat ze zonder geldig visum via Schiphol Nederland binnenkomen en als ze hier niet mogen blijven.

Staatloos

Mensen die geen papieren hebben en staatloos zijn, hebben nergens burgerrechten en mogen vaak ook niet in Nederland blijven. Het gaat bijvoorbeeld om Roma uit de voormalig Oostbloklanden die nergens geregistreerd staan, maar ook om anderen die niet meer aan identiteitspapieren kunnen komen en daardoor niet meer bij een land horen.

Volg een cursus over vluchtelingen.