Sluit dit venster

Kaart

Milieuvriendelijker koken en stoken

Land: Zuid-Afrika
Programma: Werelddiaconaat
Werkveld: FairClimate
Partner:NOVA
Projectnummer: F 001738
Nodig voor dit werk: € 60.000
In Zuid-Afrika is meer dan de helft van de bevolking afhankelijk van brandhout of kolen voor kookdoeleinden en het verwarmen van de huizen. Het stoken van kolen brengt echter veel rook en andere vervuiling in de lucht. Mensen, en vooral vrouwen en kinderen, hebben daarom veel last van infecties aan de ogen en luchtwegen. Deze gezondheidsproblemen vormden de directe aanleiding voor het NOVA-instituut om samen met de mensen een oplossing te zoeken voor dit vraagstuk.


Steun dit werk!
U kunt dit werk steunen door uw bijdrage over te maken op rekening 456 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer of doneer online. Hartelijk dank!

Weblog van klimaatadviseur
Lees het weblog van Jaap de Jong, adviseur van Kerk in Actie en ICCO voor klimaat en energie bij het Nova Institute in Pretoria, Zuid-Afrika.


Het NOVA-instituut
Het NOVA instituut is een onafhankelijke, niet-gouvernementele organisatie die zich richt op verbetering van de levenstandaard van arme huishoudens in Zuid-Afrika. Het is ontstaan in 1994 vanuit de theologische faculteit van de Universiteit van Pretoria. Nog steeds heeft NOVA veel banden met kerken en kerkelijke organisaties in Zuid-Afrika. De vaste staf van NOVA bestaat uit vier mensen. Een aantal van hen is van oorsprong theoloog.
Op de achtergrond speelt het vraagstuk van klimaatverandering. Dat is de reden dat het NOVA instituut zich vooral richt op de introductie van hernieuwbare energiebronnen en energiebesparing. Deze programma’s van NOVA worden door FairClimate ondersteund.
Op dit moment krijgt NOVA ondersteuning voor verschillende delen van hun werk:
1. Basa Magogo-methode
2. Biogasprogramma
3. PPR – Peoples Power Project
4. Verbetering houtovens

Zuid-Afrika: klimaatverandering en energie
Zuid-Afrika heeft een CO2-uitstoot die ongeveer net zo hoog is als in Nederland. In dit opzicht is het geen ontwikkelingsland. Er zijn in Zuid-Afrika echter grote verschillen in rijkdom en daarmee uitstoot van broeikasgassen. Een grote minderheid van de bevolking is erg welvarend. Zij hebben een grote CO2-voetafdruk. Het grootste deel van de bevolking leeft echter nog in armoede. Hun voetafdruk is erg beperkt. Zuid-Afrika is net de wereld in het klein.

Basa Magogo-methode
De basa magogo-methode is een efficiëntere manier van verbranding. De traditionele manier van aansteken van een kooktoestel in Zuid-Afrika is dat men een krant en wat aanmaakhout op de bodem legt. Dit wordt aangestoken waarna kolen worden toegevoegd. Het vuur baant zich vervolgens een weg door de kolen. Pas dan is de hitte bovenop beschikbaar om op te koken of voor verwarming. Bij de basa magogo-methode is dit juist omgekeerd. Eerst de steenkool en daar bovenop wat papier en aanmaakhout. Dit wordt aangestoken en na enkele minuten beginnen de bovenste kolen al te gloeien en kan worden begonnen met koken. Deze andere manier van aansteken is ontwikkeld door een oude vrouw. Daarom heet de methode Basa Magogo. Dat betekent: 'Steek het aan, grootmoeder!' in het Zulu.
De voordelen zijn enorm. Veel minder rookontwikkeling en productie van schadelijke stoffen. Vooral vrouwen en kinderen hebben daardoor minder last van infecties aan de ogen en de luchtwegen.

Biogas-programma
In 2008 startte NOVA men met een biogas-programma. Het gebruik van biogas is een interessante en duurzame manier van energievoorziening. In de eerste plaats om het gas te gebruiken om op te koken. In landen als India, China en Nepal gebeurt dat al op grote schaal. Het gaat dan om kleine installatie van ongeveer 2 kubieke meter. Als daarin de mest van minimaal twee koeien en wat organisch afval wordt gestopt, ontstaat door vergisting methaangas. Daarop kan dan gedurende ongeveer drie uur worden gekookt. Het is een prima vervanging van hout of steenkool. De kosten daarvan kunnen dan worden uitgespaard. De reststof, die overblijft na vergisting, is prima mest voor de akkers.
NOVA is bezig met de ontwikkeling van biogasinstallaties die in de desbetreffende regio’s zelf gemaakt en onderhouden kunnen worden.

PPR – Peoples Power Project
Het PPP-programma onderzoekt geschikte manieren om het elektriciteitsverbruik in huishoudens te verminderen met name door een andere houding en ander gedrag t.a.v. energie. Men verwacht dat hiermee zeker 10% vermindering van elektriciteit kan plaatsvinden. Het project start in drie verschillende gemeenschappen in en rond Pretoria, die verschillen in inkomensniveau en die representatief zijn voor een groot deel van Zuid-Afrikaanse stadsbevolking. Het programma wil ook kijken hoe op huishoudniveau meer duurzame energiebronnen ingevoerd kunnen worden. De Nederlandse organisatie IMTECH investeert in het kader van haar inzet voor MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen) in dit programma.

Verbetering houtovens
Met de verbetering van houtovens richt NOVA zich op huishoudens die hout, paraffine of kolen (binnenshuis) gebruiken. Het stoken met hout of kool brengt veel giftige stoffen in de lucht. Het stoken met paraffine is gevaarlijk, huizen vliegen gemakkelijk in brand en in sommige gemeenschappen leeft de uitspraak "We live in fire and burn in it". Jaarlijks zijn er 2.500 tot 3.000 paraffine slachtoffers en zeker 4.000 kinderen worden door de uitstoot vergiftigd. Ongeveer 600.000 huishoudens, meestal in de steden, gebruiken kolen. Afhankelijk van de prijs wordt er gekozen tussen hout of kolen. Luchtvervuiling in huishoudens door gebruik van kolen veroorzaakt naar schatting 45 ‘minder gezonde dagen’ per economisch actief gezinslid per jaar.
Deze houtovens, ook wel biomassa ovens, verbranden de brandstof schoner en efficiënter door een bepaalde vergassingstechniek. NOVA ontwikkelt een oven die past in de dynamiek en context van een huishouden, die lokaal gebouwd en onderhouden kan worden en die gebruik maakt van brandstof wat lokaal beschikbaar is, zowel in de stad als op het platteland. Die brandstof kan afval zijn als tuinafval en zaagsel, mest of afval die mensen in een stad nalaten.

Aankoop CO2-credits
Maar FairClimate doet meer dan het ondersteunen van de hierboven vier genoemde deelprojecten. Het koopt ook CO2-rechten van NOVA. Het gaat hierbij om twee keer 24.000 ton CO2. De bedoeling is dat deze rechten worden doorverkocht op de Nederlandse markt; aan particulieren, instellingen en bedrijven. Onze CO2-voetafdruk in Nederland is immers ook veel te groot. Die kan worden verkleind door te bezuinigen op energie, over te stappen op duurzame vormen van energie of door een deel van de te grote voetafdruk te vergoeden. Voor deze laatste stap worden de CO2-rechten gebruikt. ICCO & Kerk in Actie heeft hiertoe het FairCarbonFund opgericht.

Doe mee, wordt Interactief met deze partner!

Foto's (9)

Download originele foto
Download originele foto
Download originele foto
Download originele foto
Download originele foto

Films (2)

Streekgemeente Maas en Waal ondersteunt NOVA In Zuid-Afrika

Demonstratie 'Basa Magogo' kookmethode

Zuid-Afrika

Hooggespannen verwachtingen na het einde van het apartheidssysteem
In 1994 werden de eerste vrije verkiezingen gehouden in Zuid Afrika. Het apartheidssysteem werd afgeschaft onder leiding van Nelson Mandela en het ANC. De verwachting bij de bevolking was dat er binnen enkele jaren sprake zou zijn van een sterke sociale en economische vooruitgang. Die verwachting kwam niet uit: er is veel armoede en ongelijkheid in het land en de kloof tussen arm en rijk groeit. Die kloof loopt niet meer langs raciale lijnen.

Voedselzekerheid, en duurzame economische ontwikkeling
De meerderheid van de bevolking, met name op het platteland, verkeert in een kwetsbare situatie; het ontbreken van helderheid over landrechten voor kleine boeren en onvoldoende kennis om het land optimaal te gebruiken en de producten te verwerken en verkopen vergroot die kwetsbaarheid. Kerk in Actie ondersteunt organisaties die de bevolking hierin bijstaat. Fairclimate partners van Kerk in Actie werken aan duurzamer, goedkoper en gezonder gebruik van energie.

De kerken en de bestrijding van hiv/aids
Ongeveer 12% van de totale bevolking is besmet met HIV/Aids. Het zendingsprogramma (en een stukje van het werelddiaconale programma) van Kerk in Actie steunt vanwege deze situatie het werk van kerken die zich buigen over de verschillende aspecten van deze ziekte, zoals preventie, stigmatisering, theologische overdenking, maar ook de genderaspecten van deze epidemie.

Steun voor theologie en kerkopbouw
Daarnaast is er steun voor de Afrikanisering van de theologie van de kerken en de ontwikkeling van diaconaat binnen de Zuid Afrikaanse kerken.

Lees meer over Zuid-Afrika Interactief.