Dichtbevolkt land in overstromingsgebied
Bangladesh is één van de armste en dichtstbevolkte landen ter wereld: het land is slechts vier keer groter dan Nederland, maar telt maar liefst acht keer zoveel inwoners (130 miljoen). Elk jaar wordt een derde deel van het land getroffen door overstromingen. Meestal gebeurt dat gedurende de moesson- of regenperiode (van half juni tot september). Dan draait de wind van noordoost naar zuidwest, waardoor vochtige oceaanlucht wordt opgevoerd en flinke regenbuien ontstaan. Vooral in de hoger gelegen delen van het land valt veel neerslag. Tijdens de regenmaanden kan wel 1000 tot 1500 millimeter neerslag vallen.

Team voor Sociale Ontwikkeling, UST
De organisatie Unnayan Shahojogy Team (Team voor Sociale Ontwikkeling, UST) werkt als sinds 1986 aan het verbeteren van het welzijn van de armste mensen in Bangladesh. Eén van de grootste problemen waar de armsten tegenaan lopen is dat zij moeilijk of geen toegang hebben tot onderwijs, gezondheidszorg en kredietmogelijkheden.

De Char-bewoners verplaatsen zich voortdurend
De grootste groep mensen waar UST mee werkt, zijn de Char-bewoners, mensen die van oorsprong op de oevers van rivieren wonen (Chars). Soms hebben zij hier een stuk land, maar de jaarlijkse moessonregens veroorzaken veranderingen in de loop van rivieren, waardoor de Char-bewoners een mobiel bestaan leven. Wanneer hun land onder water staat, hebben zij geen toegang tot ander land en daarmee geen zekerheid op voedsel en op overleven. Na tientallen jaren komt hun land weer boven water, maar meestal is het dan al ingepikt door anderen. De Chars gebieden waar de Char wonen zijn kwetsbaar voor natuurlijke rampen, zoals overstromingen. Ontbossing in hoger gelegen gebieden in de Himalaya en de toenemende bevolkingsdruk zijn voorbeelden van externe factoren, die natuurrampen in de hand spelen. De Char-bewoners zijn is daarom extra kwetsbaar.

Schulden
De Char-bewoners zijn afhankelijk van arbeid voor anderen, maar gedurende een aantal maanden per jaar is er voor hen geen werk, bijvoorbeeld tijdens de moessonperiode of de droge tijd. Charfamilies zijn genoodzaakt van lokale geldschieters te lenen, tegen vaak hoge rente. Soms lenen mensen geld tegen arbeid en worden zo eigenlijk slaven van hun werkgever. De vicieuze cirkel van schuld is dan al gauw in werking gezet. Het is een grote uitdaging om die cirkel te doorbreken.

Armoede doorbreken
UST probeert die cirkel van armoede en schuld te doorbreken en doet dat op verschillende manieren:

Training aan groepen
De medewerkers van UST leren de Char-bewoners dat zij recht hebben op hun land, wanneer dat na tientallen jaren weer boven water komt. UST stimuleert dat mensen zich organiseren in groepen. Een paar groepen samen vormen een parapluorganisatie. UST geeft aan deze georganiseerde groepen trainingen in landbouwmethoden, in het beheer van lokale zaden, sociale kwesties, en mensen-rechten. UST bemiddelt ook in de uitwisseling tussen groepen zodat niet iedere keer het wiel hoeft te worden uitgevonden. Dat kan zijn tussen groepen in Nilfamari, maar ook met groepen elders uit het land.

Spaar- en kredietsysteem
Om de bestaanszekerheid van deze kwetsbare mensen te vergroten, is het belangrijk dat mensen een eigen inkomen hebben en niet in de schulden cirkel terecht komen. UST helpt groepen dan ook om een eigen spaar- en kredietsysteem op te zetten. Ook hier geldt: Samen sta je sterk. Leden van die groepen leggen geld in en kunnen vervolgens leningen aangaan tegen redelijke rentetarieven. Een groep heeft een eigen bankrekening, waar de rente direct op gestort wordt. UST laat, in tegenstelling tot veel andere organisatie, de groepen zelf deze kredieten beheren.

Scholen
De regering van Bangladesh richt zich vooral op de scholing van meisjes. Voor jongens is het veel vanzelfsprekender dat ze naar school gaan. UST ondersteunt de georganiseerde groepen om zelf scholen op te zetten in het gebied waar ze wonen, of bestaande scholen die niet goed lopen weer nieuw leven in te blazen. Het is de bedoeling dat deze scholen binnen 5 jaar door de regering worden overgenomen.

Rampenparaatheid
UST bereidt mensen zo goed mogelijk voor op watersnoodrampen. Zo leerde UST mensen o.a. om de weersberichten op de radio goed bij te houden en te interpreteren. Ook stimuleert UST de vervanging van jute-huizen door golfplaten huizen. Tegenwoordig ligt de nadruk op het ondersteunen van de Charbevolking. UST leert hen geld opzij te zetten voor minder goede tijden, o.a. door de hierboven genoemde spaar- en kredietsystemen. Maar ook op het gebied van voedsel krijgen de Char-bewoners veel van UST mee. Onder andere dat pompoenen en andere vruchten lang bewaard kunnen worden voor mindere tijden. Zo houden deze mensen hun hoofd boven water wanneer ze geen werk en geld hebben.

Resultaten
“Het leven van veel gezinnen in het Noordoosten van Bangladesh is veranderd! Door het werk van vrouwenspaargroepen zijn veel dorpen in dit gebied de afgelopen jaren in staat geweest om de jaarlijkse regenperiode, maar ook de droge periode te overleven,” vertelt de directeur Anowar Kamal enthousiast. “Het spaargeld van de vrouwengroep is gebruikt voor voedsel, medicijnen en kleren om deze moeilijke perioden door te komen. De inwoners liepen met een glimlach rond en waren niet bang geweest voor het water. Ze waren immers door de trainingen over rampenparaatheid van UST goed voorbereid.

Zadenbanken en fruitbomen
Ook kunnen twintig boeren in dit district nu zelf compost maken om de zanderige grond klaar te maken voor landbouw. Uit experimenten van UST blijkt dat papaja’s, bloemkolen en pompoenen daar goed groeien. En dat is nieuw, de algemene gedachte was dat er op zandgrond niets groeit. Er zijn nu zelfs demonstratietuinen langs de kant van de weg, zodat mensen kunnen zien dat er wel gewassen groeien op zandgrond. Een groot succes, dankzij trainingen en voorlichting van UST. Voor de verbouw van gewassen zijn zaden nodig. UST heeft een zadenbank opgezet. De zaden gaan naar de arme dorpen, die op hun beurt de zaden, na de oogst, doorgeven aan buurdorpen. Zo profiteren veel mensen! Een ander groot succes zijn de fruitbomen die 10 jaar geleden geplant zijn. Nu hebben ruim 1200 vrouwen een inkomen door de verkoop van jackfruit, mango en guava. Letterlijk en figuurlijk plukken ze hier de vruchten van!

Ontwikkeling is een lang proces
Directeur Anowar Kamal: “UST heeft door de jarenlange steun van Kerk in Actie hier tien jaar lang aan ontwikkeling gewerkt. En met succes! Ontwikkeling is een lang proces, daar gaat een generatie overheen!”