Vrouwenvredesprogramma in het Grote Merengebied

Kaart

Land:	Uganda
Programma:	Werelddiaconaat
Werkveld:	Vrouwen
Partner:	Isis-Wicce
Projectnummer:	W 009337
Nodig voor dit werk:	€ 25.000

Isis-Wicce is een initiatief van en voor vrouwen in het geweldadige Grote Merengebied (Uganda, Congo, Kenia, Rwanda en Burundi). Deze internationale organisatie schrijft ervaringen van vrouwen in oorlogssituaties op. Isis-Wicce geeft Afrikaanse vrouwen een stem in de wereld en traint groepen vrouwen om hen bewust te maken van hun mogelijkheden en hun rechten. Ook zet zij zich in voor een grote rol van vrouwen in vredesprocessen.

In Noord-Uganda heerste sinds 1983 een gruwelijke burgeroorlog. Sinds een paar jaar is het rustig en is het rebellenleger niet actief meer in Noord-Uganda. Dit leger ontvoerde meer dan 20.000 kinderen, zette jongens in als soldaten en liet meisjes werken als seksslaven. Veel vrouwen en meisjes werden slachtoffer, vluchtten en kwamen in kampen terecht waar ze ook niet veilig waren.
Isis-Women's International Cross Culturel Exchange (Isis-Wicce) werd in 1974 opgericht in Genève. Sinds 1993 heeft de organisatie haar thuisbasis in de Oegandese hoofdstad Kampala, maar werkt internationaal. Ook in Congo, Rwanda, Burundi en recent in Kenia vinden of vonden veel geweldadigheden plaats. Isis-Wicce laat de stem van vrouwen uit deze regio horen.
Kerk in Actie steunt het werk van ISIS-Wicce in Noord-Uganda omdat het leed nog niet geleden is.

Steun dit werk!
U kunt dit werk steunen door uw bijdrage over te maken op rekening 456 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer of doneer online. Hartelijk dank!

Meer informatie
Foto's en films (10 - 0)
Verhalen uit het veld (0)
Meer over dit land

Bekijk een filmpje over Ruth Oijambo Ochieng (7 minuten over directrice van Isis-Wicce).

De kracht krijgen om door te gaan na oorlogservaringen
Ruth Oijambo Ochieng is directrice van Isis-Wicce. Ze vertelt: ‘Een meisje was doorverkocht van soldaat aan soldaat. Voor een dollar per keer. Haar verleden als seksslavin drukte zo zwaar op haar, dat ze nergens meer toe in staat leek. Tot ik haar zei dat mannen weliswaar haar spirit hadden proberen te breken, maar dat ze nog leefde. En dat ze iets van dat leven kon maken. Vanaf dat moment ging het beter met haar. Ze zette een handeltje op. En waar ze vroeger bijna apathisch bleef staan, rent ze nu vol vreugde op me af als ik haar een bezoek breng. Ze komt uit Uganda en is één van de duizenden vrouwen die door Isis-Wicce zijn geholpen. Die dankzij ons leerden praten over hun oorlogservaringen."

Ontsnapt na ontvoering
De jonge Winnifred vertelt over haar ontvoering: “Toen het rebellenleger het Teso-district (omgeving van Soroti) aanviel, werd ik met bijna zestig andere meisjes ontvoerd van mijn middelbare school. Ik werd aan één van de officieren gegeven, die al zeven vrouwen had. Ik heb bij wel twintig mensen toe moeten kijken hoe ze in stukken werden gehakt. Zelf werd ik geslagen. Ik werd steeds zwakker en toen besloten ze dat ze me zouden vermoorden. Ik was voor hen waardeloos geworden. Toen ik dat hoorde, ben ik weggekropen toen ik met de andere zeven vrouwen brandhout ging zoeken. Ik ben blijven kruipen en zo ben ik ontsnapt.”

Trainingen om de stem van vrouwen te horen
De wereld is niet voor iedereen gelijk. Vrouwen hebben minder mogelijkheden dan mannen om gehoord te worden, zeker door politici. Ze missen vaak een platform om hun verhaal te doen. Isis-Wicce biedt hen dat platform nu tien jaar. Niet alleen in Oeganda, maar via trainingen en netwerken ook in andere Afrikaanse staten en daarbuiten. Het gaat met name om de vrouw die bij wijze van spreken haar hele leven in een dorp woont. Die niet weet wie haar bestuurt, die haar rechten niet kent, die ‘s ochtends wakker wordt met de vaste overtuiging dat haar levenstaak bestaat uit voortplanting en de zorg voor haar gezin.

Oorlogsverhalen uitspelen in toneelstukken
Ruth Oijambo Ochieng: "We zoeken deze vrouwen op in hun dorp en geven hen de kans zich uit te spreken. Soms duurt het weken, maanden, zelfs jaren voordat zij hun oorlogservaringen met ons delen. Hun verhaal wordt dan opgeschreven en verspreid. Niet via een website: in veel landen zal het nog jaren duren voordat internet gemeengoed is. In Afrika worden eerder toneelstukken gespeeld, onder een boom of in een kerk. Het verhaal wordt vertolkt door dorpsgenoten - zonder de naam van de geïnterviewde te noemen. We willen niet dat zij wordt nagewezen. En met of zonder naam: het effect is hetzelfde."

Mannen kunnen hun machteloosheid delen
Ruth Oijambo Ochieng: "Mannen komen kijken omdat ze willen weten of het verhaal aansluit bij hun ervaring. Vaak zijn hun echtgenotes verkracht of vermoord. Soms zijn ze door soldaten gedwongen om zelf hun moeder of dochter te verkrachten. In alle gebieden waar we waren, voelen mannen zich machteloos, geen ‘echte mannen'; zijn ze boos op zichzelf omdat ze moesten toelaten wat gebeurde. Ze zijn verzand in stilte en passiviteit. Bij het toneelstuk zien ze in het publiek dat er meer mannen zijn met ervaringen als de hunne. Dat is voldoende om met elkaar in gesprek te raken. En ook vrouwen in het publiek voelen zich erdoor aangespoord hun eigen verhaal op tafel te leggen. Iedereen wil dat graag. Het verlicht hen. "Ik voel me nu zoveel vrijer in mijn hart", hoor ik ze achteraf vaak zeggen. Na zo'n toneelstuk - soms ook een videodocumentaire - hoor je mannen zeggen: "Dit nooit meer". Dorpsleiders maken wetten om vrouwen beter te beschermen.

Achtergronden van conflicten leren kennen
Aan de geïnterviewde vrouwen biedt Isis-Wicce cursussen in conflictanalyse. Daar leren ze dat oorlog niet voortkomt uit het verschil tussen stammen, maar uit slecht landsbestuur, slechte verdeling van natuurlijke rijkdom en marginalisatie van bevolkingsgroepen. We laten vrouwen van de ene stam vrouwen van de andere ontmoeten. Mensen van wie ze altijd dachten dat ze vies, dom en gemeen waren, blijken dan net als zij te zijn. Terwijl mannen elkaar beschieten en vermoorden, raken zij bevriend. Die vriendschap heeft het einde van de oorlog in bijvoorbeeld Oeganda versneld.

Door documentatie patronen leren herkennen
Isis-Wicce spoort politici op lokaal, nationaal, regionaal én internationaal niveau aan om vrouwen te beschermen. En om hen meer te betrekken bij vredesprocessen. Want vrouwen zien beter in dat vrede meer is dan het zwijgen van geweren; dat het gaat om een massale verandering in denken. Isis-Wicce geeft ook internationale cursussen. Vrouwen uit de hele wereld komen daarin samen om te leren hoe ze in eigen land oorlogservaringen moeten documenteren. Ze komen later terug om de resultaten te bespreken. Dan blijken er patronen te zijn. Bijvoorbeeld dat verkrachting, en zelfs de moedwillige verspreiding van hiv/aids, wereldwijd gebruikt wordt als oorlogstrategie. De schaamte bij mannen en vrouwen, de angst op besmetting en de dood van massa's geïnfecteerde mensen kunnen gemeenschappen volledig breken.

Verdriet aanhoren, verwerken, veranderen
Ruth Oijambo Ochieng: "Je moet een sterke vrouw zijn om de gruwelijke verhalen van vrouwen te kunnen aanhoren. Of om ministers streng toe te spreken als ze weer eens onvoldoende doen. Ik put kracht uit de mensen die ik weet te helpen. En vind inspiratie in mijn opvoeding. Ik kom uit een priestergezin. Mijn ouders leerden me: het leven draait erom mensen gelukkig te maken. Niet om grote auto's. Niet om directeurschappen. Het gaat erom inzicht te krijgen in andermans leven en waar leed is te kunnen zeggen: dit moet nu veranderen."

Bekijk de website van Isis-WICCE.

Bekijk ook de site www.vrouwenstaansterker.nl, een campagne van ICCO, waarin sterke vrouwen, zoals Ruth, centraal staan.

Foto's (10)

Films (0)

Verhalen

Uganda

Weinig politiek vrijheid
Al decennialang is Museveni president van Uganda. Hij verdreef de dictator Idi Amin. Allereerst werd zijn bewind gekenmerkt door een zeer vernieuwend Afrikaans eenpartijstelsel. Sinds 2005 zijn door grote politieke druk van de oppositie meer politieke partijen mogelijk, maar veel verschil maakt dat niet; Museveni regeert zijn land als een absoluut vorst. Veel politieke vrijheid is er niet.

Getraumatiseerd door geweld
De ruim 20 jaar durende gewelddadigheden van het rebellenleger LRA zijn gestopt, maar nog steeds zijn er conflicten tussen de nomadenbevolking in Karamoja en de bevolking van de omringende streken in het oosten. Het noordoosten van het land is daardoor in ontwikkeling achtergebleven bij de rest van Uganda en een groot deel van de bevolking is getraumatiseerd door de ontvoeringen van kinderen en wrede moordpartijen van het LRA.

Voedselzekerheid, vredesopbouw en steun aan ontheemde kinderen
Kerk in Actie zet in op activiteiten in het door oorlogen en droogte achtergebleven noordoosten van Uganda, die de voedselzekerheid van mensen verbeteren. Ook worden in die regio partners gesteund die aan vredesopbouw, mensen- en kinderrechten en democratisering werken. Aanpak van het probleem van ontheemde Karamojong kinderen, die bedelend in de grote steden zijn terug te vinden, staat centraal bij een aantal projecten in een Kinderen in de Knel programma.

Kijk voor meer informatie over Uganda op onze documentatie pagina.

ZOEK EEN PROJECT

Op land:

Op programma:

Op werkveld in Nederland:

Op werkveld Wereldwijd:

Of op zoekterm: