Een ander stukje Indonesië

Blog

vrijdag 20 april 2012Hoewel in Indonesië moslims veruit in de meerderheid zijn (86%), heeft elk eiland of eigenlijk elk gebied weer z’n eigen dynamiek. Elk eiland heeft weer zijn eigen geur en kleur, zijn eigen religieuze of etnische samenstelling. Na een week op Sulawesi ben ik weer met m’n neus op dit feit gedrukt.Ik wil bij deze nog maar weer even gezegd hebben dat als je mijn weblog regelmatig leest je daarna geen compleet beeld van Indonesië hebt. Het is ten eerste vanuit mijn perspectief geschreven en ten tweede geldt het maar vooral voor een klein stukje Indonesië: zuidelijk Sumatra.In deze blog een keertje geen Sumatra, maar Sulawesi…In het kader van de Steering Committee Diakonia, een samenwerkingsprogramma tussen kerken in Indonesië en de PKN waar ik ook deel van uit maak, ging ik samen met 3 commissieleden naar Sulawesi om een workshop diaconaat te faciliteren. Eerst 3 dagen naar Luwuk (Midden-Sulawesi), daarna 3 dagen naar Manado/Tomohon (Noord-Sulawesi).3 vliegtuigen (waaronder een propeller) en 12 uur verder kwamen we in Luwuk aan. Een aankomst om niet snel te vergeten. Een piepklein vliegveldje grenzend aan de zee terwijl de zon net onder gaat. Schitterend. We werden opgehaald door 2 predikanten en naar ons hotel gebracht (later hoorde ik dat de reden waarom we niet ‘gewoon’ bij gemeenteleden overnachtten zoals ik ook bij de GKSBS gewend ben, omdat deze geen ‘zit-toilet’ konden aanbieden aan de ‘buitenlander’…). ’s Avonds al gelijk genoten van heerlijke vis dat in deze kuststad overvloedig aanwezig is.   De volgende dag begon de 3-daagse ‘Training of trainers’. De deelnemers leerden ten eerste over diaconaat en ten tweede om het geleerde vervolgens in hun eigenlijk kerkelijke gemeente te faciliteren. Ik had erg naar deze training uitgezien, omdat het de eerste officiële diaconale training zou zijn die ik bij zou wonen. In de voorbereiding was ik al betrokken, ik was erg benieuwd hoe het hele proces zou verlopen. Een paar indrukken: de traditie in kerken in Indonesië is dat elke training of seminar met een hele kerkdienst begonnen. Om eerlijk te zijn, vind ik dat iets moois en vermoeiends tegelijk. Om het samen te vatten: in Nederland vind ik dat we wel eens te weinig bidden, hier in Indonesië vind ik het soms een beetje te veel. De preek over Marcus 2, over die 4 vrienden die hun zieke vriend bij Jezus brengen, was erg inspirerend: we worden geroepen om meer te doen dan het gewone ook in diaconaal handelen. De 4 vrienden wachtten niet af, maar handelden met alle risico’s van dien. Ze zochten naar een weg die vooraf niet voor mogelijk leek.Regelmatig werd het programma even 'onderbroken' door een icebreaker / energizer: een ontspanningsmoment met een doel. Op dit filmpje zie je een voorbeeld hiervan: http://www.youtube.com/watch?v=83QcAePQJ4Q&feature=youtu.be     Een van de hoogtepunten was het ‘veldonderzoek’: een bezoek aan een kerkelijke gemeente ‘Bukit Sinai Bunga’. Deze gemeente bestaat voor bijna 100% uit ‘eilanders’ van de Banggai eilanden (4 uur met de ferry vanaf Luwuk). De opdracht was om deze gemeente ‘in kaart te brengen’ en dan vooral met de focus op ‘diaconale uitdagingen’. Het hele kerkgebouw was bijna helemaal vol met gemeenteleden. We werden welkom geheten met muziek en dans en moesten natuurlijk ook een dansje meedoen (zie: http://www.youtube.com/watch?v=-_0A7pfTRp4&feature=youtu.be). Een ouderling deed vooral het woord, maar de hele gemeente zat ademloos te luisteren naar wat ook ‘hun verhaal’ was. Af en toe zag ik ze instemmen met wat er was gezegd, maar als het niet helemaal klopte dan lieten ze dat ook weten. Prachtig om te zien hoe alleen al het vertellen van je verhaal al zo versterkend en verbroederend kan werken…Wat bovendien bleek is dat de gemeenteleden de kerk letterlijk van nul af hebben opgebouwd. Samen hebben ze zich ingezet voor de bouw van de kerk, huizen van nieuwkomers. De een kon timmeren, de ander kon een fundering leggen, de volgende en ga zo maar door. Samen bouwden ze een gemeenschap op. Een grote uitdaging op dit moment was schoon water. De bron bevindt zich 500 meter buiten het dorp en om het te bereiken moet je een heuvel over. De ouderling vroeg vervolgens om hulp. Wat daarin bijzonder was, is dat hij niet om geld vroeg (wat vaak gebeurt als er een ‘witte neus’ verschijnt), maar om mogelijkheden om te netwerken. Welke netwerken zou deze gemeente kunnen helpen in het toegang krijgen tot schoon water? Mijn indruk was dat deze kerk heel realistisch is over haar situatie en wat ze nodig heeft, maar tegelijkertijd werd er ook vanuit de mogelijkheden gewerkt en gedacht en vanuit de vaardigheden die de kerk al heeft.      De laatste avond nog even genoten van een geweldig uitzicht en van dominee Made en dominee Ribas (mijn GKSBS collega) aan de karaoke. Ik verliet Luwuk met een berg nieuwe indrukken en telefoonnummers, waaronder die van ‘oma Luwuk’, een van de vrouwen die tijdens de training voor eten zorgde. Oma had tranen in haar ogen had toen we afscheid van haar namen.          Van Midden-Sulawesi naar Noord-Sulawesi. Van Luwuk naar Manado, ‘de stad van de kruizen’. Omdat Pasen net goed en wel over was, was de hele provincie nog ‘versierd’ met kruizen. Ik vond het verder apart om te merken dat het me opviel dat er zoveel kerken waren… Blijkbaar ben ik al helemaal gewend geraakt aan het straatbeeld in Lampung waar op elk op elke hoek van de straat in een moskee staat. Manado was werkelijk een andere wereld. Nog steeds Indonesië, maar zo heel anders samengesteld. Hier is 70% van de bevolking christen, terwijl in zuidelijk Sumatra 90% moslim is. Verder heeft de aanwezigheid van Nederlanders hier veel meer zijn sporen nagelaten. De oma’s die ik hier ontmoette kunnen nog een beetje Nederlands praten.Even een paar wist-je-datjes over Noord-Sulawesi:- Ze praten snel.- Als ze het over ‘ik’ hebben, zeggen ze ‘wij’.- Ze willen graag intellectueel uitgedaagd worden.- Javanen staan bekend om hun ‘klassensysteem’, terwijl ze hier de nadruk leggen op gelijkwaardigheid.- Ze zeggen geen ‘ja’, maar ‘tjo’ of ‘jo’.- Javanen zeggen transformatip, maar op Sulawesi zeggen ze tranformatif.- Ze eten in Manado echt alles: van ratten tot vleermuizen, van hond tot slang. Allemaal te koop op de plaatselijke markt.- Hier hoor je niet of nauwelijks het oproep tot gebed vanuit de moskees, maar wordt er wel elke ochtend om 5.00 uur een kerkdienst georganiseerd met luidsprekers op scherp zodat het in de hele omgeving gehoord kan worden.     Ook in Manado liep de driedaagse training gesmeerd. Het is mooi om te zien hoe enthousiast ook deze deelnemers waren en hoe ze een proces doormaken. Aan het begin dachten ze bij diaconie vooral aan het geven van geld en goederen (vooral charitatief), terwijl aan het eind wordt gerealiseerd dat dit slechts een van de onderdelen is van diaconaat. Diaconaat blijkt ingewikkelder dan slechts een programma van de kerk, merkte iemand op. Een andere deelnemer zei: ‘Diaconaat houdt nooit op’. En daarmee denk ik ook dat de verantwoordelijkheid van de kerk en van iedereen nooit ophoudt. Ook werd gezegd: ‘Als er structuren in de samenleving zijn die niet of minder rechtvaardig zijn dan zijn we daar samen verantwoordelijk voor om deze te veranderen’. In de training werd geprobeerd om het niet alleen bij ‘grote woorden’ te houden. De deelnemers werden daarom uitgedaagd om te een werkplan te maken n.a.v. het veldonderzoek. Op deze manier kunnen soms hele grote (macro) problemen, wat kleiner en overzichtelijker gemaakt worden. De training is afgelopen, maar nu ‘begint’ het eigenlijk pas. Ik ben benieuwd hoe het ‘diaconale proces’ in Sulawesi wordt voorgezet. Ook tijdens deze training vonden er icebreakers / energizers plaats. Zie dit filmpje: http://www.youtube.com/watch?v=1ijdiVkMh5Q&feature=youtu.be.     Met een vol hoofd en hart ben ik weer terug naar Sumatra gegaan. Realiserend dat ik niet in het mooiste stukje van Indonesië woon (Sulawesi is prachtig! Gelukkig konden we daar ’s avonds en ’s ochtends vroeg even van genieten). Toch ging ik terug met frisse moed en nieuwe energie waardoor ik ook weer even met ‘een afstandje’ naar de GKSBS kan kijken. Want voordat je er erg in hebt, ga je denken dat het stukje Indonesië waar je woont en werkt de hele eilandenstaat representeert…        

Een ander stukje Indonesië in beeld

scroll of swipe door foto's en videomateriaal

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.