“Do not other people!”

Column

donderdag 22 januari 2015“Do not other people.” Vrij vertaald betekent dat: maak mensen niet tot ‘de ander’, in de zin van ‘ik tégen jou’, als in ‘jij bent niet goed omdat je anders bent’. Eigenlijk vatten deze vier woorden in één klap samen waar het over gaat als je praat over religie en geweld. Of liever gezegd, waar het over móet gaan.

In Oslo zitten activisten voor de rechten van LGBT’s (lesbiënnes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders) uit de hele wereld bij elkaar, om samen met kerkleiders en ontwikkelingsorganisaties te praten over religie en geweld. Meer specifiek: over hoe theologieën (dé theologie bestaat niet) kunnen leiden tot veroordeling, stigma en geweld tegen LGBT’s, wat door staat en kerk gelegitimeerd wordt, en hoe dat bestreden kan worden.

Het gaat over herinterpretatie van de Bijbel, de dwingende noodzaak tot het voeren van dialoog, van samenwerken, en van de urgentie. “Processen als deze hebben tijd nodig, maar degenen die die tijd nodig hebben, betalen niet de prijs voor de traagheid.” In deze kreet klinkt de pijn van het onrecht door.

Do not other me! Wat betekent dat eigenlijk in de praktijk? In onze ervaringen met het voeren van dialoog over homoseksualiteit hebben we geleerd dat we alleen uit een veelal zinloos hard poneren van eigen insteek, van mensenrechten versus bijbelinterpretaties, kunnen komen wanneer we eerst echt naar elkaar luisteren. Open luisteren... Wat heeft de ander te zeggen? Zegt die wat ik denk dat die zegt? En waar kunnen we elkaar wel vinden? Welke mogelijkheden biedt dat om samen verder te gaan?

Dat klinkt eenvoudig. Maar het is verre van eenvoudig. Omdat het je uitdaagt de ander, voor jouw gevoel wellicht de vijand, aan te horen, een mens te herkennen onder datgene wat diegene tot een ander maakt. Dat vereist dat je echt luistert, en niet meteen begint met: ja, maar. Dat betekent dat je de pijn van de ander aanhoort, ook al denk je dat jouw pijn groter is.

In de ervaringen met dialoog over homoseksualiteit komt keer op keer naar voren dat het ontmoeten van de ander de crux is voor verandering. Niet alleen voor de dominee uit Congo die voor het eerst van zijn leven een homo-dominee ontmoet en ontdekt dat het geen duivel is, maar een vakgenoot. Maar ook voor een mensenrechtenactivist uit Nederland die ontdekt dat degene die van die - in zijn ogen enge - gedachten over homo’s heeft die het wel mogen zijn maar niet mogen doen, ook een mens is die diep nadenkt over hoe mens te zijn in deze wereld, en niet alleen maar een eng mannetje met een verschrikkelijk standpunt. Op dat moment gebeurt er iets. In het wonder van de echte ontmoeting kan het echte gesprek plaatsvinden, kan de zoektocht naar gezamenlijkheid beginnen, waar ieder tot zijn recht kan komen.

Dat vereist veel van mensen. En het kan op verschillende manieren. Maar het werkt wel. Een dominee uit een Afrikaans land vertelde hoe hij twaalf weken lang bij een dialoogprogramma betrokken was geweest en hoe hem dat veranderd had van iemand die homo’s de kerk uit joeg in iemand die overal de boodschap preekt van liefde, van luisteren, van allen geschapen zijn naar Gods beeld en de basis van de tien geboden: Heb de ander lief als jezelf. Don’t other people… Do love them.

Het is de bijna onmogelijke taak die de Bijbel en eigenlijk alle religieuze geschriften ons opleggen. Behandel de ander zoals je zelf behandeld wilt worden. Dat is ook de plek waar mensenrechten, menselijke waardigheid en religieuze interpretaties elkaar kunnen vinden.

Een leerproces waarin we gelijk zijn omdat we allemaal worden uitgedaagd de ander als mens te zien, ook al zijn we het nog zo ontzettend oneens.

Daar geloof ik in. Ondanks alles.

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.