De kracht van gemeenschap zijn

Reisverslag

dinsdag 23 juni 2015“Van mijn tien kinderen zijn er zes gestorven. Een aantal aan diarree als gevolg van het slechte drinkwater. Ik kon geen borstvoeding geven. We dronken het water waar de Zebus hun behoefte in deden en in gewassen werden. Daarom zit ik nu in het water comité, dat dit mijn kleinkinderen niet overkomt!” Met fonkelende ogen deelt Frasy haar verhaal met ons. Haar echtgenoot is inmiddels ook gestorven maar volgens de regels hier moeten de schoonouders dan zorgen voor haar en haar kinderen en daarom heeft ze zelf land. Maar of dat altijd zo gaat...is de vraag. Frasy is de schoondochter van de wijze alpanzaye en daarmee wordt wel een duidelijk voorbeeld gegeven.

Elise Kant bezoekt in Madagaskar projecten van SAF/FJKM die ondersteund worden door Kerk in Actie.

Het meest indrukwekkende van mijn bezoek aan de projecten van de SAF/FJKM vind ik dat naast alle verbeteringen in levensstandaard, het verdrijven van honger en het beter voorbereid zijn op rampen je een heel duidelijk gemeenschapsgevoel voelt. Eigenlijk om jaloers op te worden. SAF is er in geslaagd om naast de materiële nood ook iets te doen aan die andere nood. Die van iedereen voor zichzelf bezig zijn. “We werken samen aan het versterken van de huizen” “We helpen elkaar in elkaars rijstveld” “Als de huizen afbranden (dat risico is vrij groot omdat er dicht op elkaar gebouwd wordt) dan bouwen we samen weer op”. Ik hoor het op alle plekken waar SAF bezig is. Op de ene plek waar ik het minder hoor blijkt de problematiek ook uitermate complex.

Een vissersdorp, eigenlijk vlak bij de stad, maar ten tijde van de cyclonen afgesloten van de buitenwereld. Je kunt ook hier alleen maar komen per boot de rivier af, of via de zee. De houten kano’s die je overal ziet lijken ijzersterk en worden goed volgeladen, maar cycloon bestendig zijn ze natuurlijk niet. Het dorp is gebouwd in het zand. Er groeit bijna niks en mensen hebben dus ook geen rijstvelden of groentetuinen. Maar wel een ingenieus waarschuwingsprogramma met vlaggen, net als gisteren, én een radio die je op kunt winden of op zonlicht kunt laten laden. Want vergis je niet, een dorp in dit gebied is een verzameling houten/strooien huizen, dicht op elkaar, zonder een enkel toilet, zonder elektriciteit en met dankzij SAF wel enkele goed functionerende waterpompen. De sfeer is anders dan in het andere dorp. Er wonen heel veel mensen dicht op elkaar. Officieel zouden hier 10.000 mensen wonen, het zijn er wel 20.000. En alternatief levensonderhoud voor vissers is moeilijk. Zelfs de muskietennetten die hier soms door een andere organisatie worden uitgedeeld, worden ingezet in de visserij. Het malaria percentage is hier dan ook schrikbarend hoog, met alle gevolgen en doden van dien.

Toch wordt ook hier hard gewerkt aan verandering. SAF heeft als experiment huizen van bamboe gebouwd. Die zijn veel steviger en beter bestand tegen de cyclonen. Bovendien scheelt dat hout en kan bamboo laten groeien ook een bron van inkomsten zijn. Het zijn mooie huizen. En inderdaad blijken er even verderop aan de rivier mensen begonnen te zijn met het opzetten van een bamboe plantage. Ook hier geldt weer: mensen nemen het project zelf over. En dat is precies waar het SAF om te doen is.

We brengen ook een bezoek aan de shelter. De plek waar mensen zich kunnen verzamelen in geval van nood. Nu, in de rustige periode dient het als kerk. Simpel maar met de serene rust die een kerk eigen is. We ontmoeten de ouderling die 3 keer per maand voorgaat. De predikant die voor vele dorpen beschikbaar is, doet dat de vierde keer. Ik overhandig de ouderling de groeten van de kerken uit Delft, Leimuiden en Loppersum. Hij is overdonderd, maar heel blij. Ik kan het me wel voorstellen. Er is hier zoveel te doen, en je voelt dat in dit dorp de spannning kan gaan oplopen als er niet meer gebeurt dan nu. Dan is zo'n groet er een uit een andere wereld, maar een oh zo welkome. Gelukkig werkt SAF, mede dankzij de bijdrage van deze drie en vele andere Nederlandse kerken, met man en macht aan verandering, ook in dit dorp.

Ik neem mijn petje diep voor Estelle en collegae af. Ze hebben vertrouwen gewonnen en zijn daar waar anderen niet zijn. Daar zijn waar geen helper is, is het credo van veel mensen die ik als Kerk in Actie-consulent ontmoet in plaatselijke diaconieen en ZWO commissies. SAF doet dat, met volle overtuiging en ondanks alle mogelijke beperkingen, de problematiek is zo groot en zo complex. Maar zij vragen zich niet af waar ze moeten beginnen. Ze doen het gewoon. Voor die mevrouw die nu eindelijk in een deken kan slapen, voor die oude mensen die toch een inkomen krijgen ondanks hun leeftijd, voor de kracht van gemeenschap zijn.

Ik ben diep onder de indruk. Dit land, dat vergeten lijkt door de wereld, eigenlijk alleen bekend is om zijn maki’s en disney film, is verschrikkelijk arm en kent enorme uitdagingen, maar door organiasties als FJKM en Fiantso is er hoop. Hoop op een toekomst, ondanks alles.

Op de terugweg kan ik het niet laten even een uurtje een van de nationale parken in te lopen. Dat heb ik geweten. Steil omhoog in de snikhitte van het middaguur…maar het wordt beloond. Drie maki’s in een hoge boom die naar beneden komen. Dat dan weer niet voordat een gezellig op mijn hoofd heeft geplast.. Maar dat mag de pret niet drukken.

Morgen terug naar Anatananarivo. Hoofd vol indrukken, duizenden foto’s en opschrijfblokken vol. Het zit er nog lang niet op want de volgende halte is Zuid Afrika, maar dat is een heel ander verhaal.

Welterusten, Veluma!

Elise

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.