Land van taboes

Reisverslag

vrijdag 19 juni 2015“Mijn vader was lid van de groep en ik zag wat een verschil dat maakte. Hij kreeg training, kon betere zaden kopen, gereedschap lenen, en zijn inkomsten waren veel hoger en er was geen “lean period” (periode wanneer er geen oogst is en dus ook geen eten) meer. Dat wilden wij ook, en dus zijn mijn vrouw en ik ook lid geworden. En met het geld dat we nu kunnen sparen willen we een medisch onderzoek betalen” Estelle en ik kijken op. Er is iets in dit gesprek dat anders is dan anders.

“We hebben geen kinderen, we zijn twee jaar getrouwd, en een stel dat gelijk met ons trouwde heeft al wel een kind. En wij willen zo graag een kind. Een kind om trots op te zijn. We willen niet alleen hard werken voor onszelf, maar om een kind een goede toekomst te geven. Nu werken we hard zodat we naar een dokter kunnen in de buurt van de stad. Hier zijn geen moderne dokters. Maar dat betekent dat we geld nodig hebben voor het vervoer, het verblijf en de behandeling” De jongen en het meisje met wie we praten zijn twee jaar getrouwd. We komen met ze in gesprek omdat ze dankzij het programma van de Protestantse Kerk van Madagascar experimenteren met nieuwe manieren van rijst oogsten. Rijst lager afsnijden, zodat je langere stelen hebt. Daarmee verandert ook de werkverdeling, want mannen moeten vervolgens de rijst korrels eruit slaan. Dat is geen vrouwenwerk, veel te zwaar aldus de heren in mijn gevolg (en dat zijn er een heleboel, het halve dorp loopt gezellig met ons mee, maar zijn weggestuurd bij dit gesprek) Het gesprek begon over hoe hun leven verandert door deel te nemen aan de activiteiten van SAF/FJKM die er op gericht zijn de voedselzekerheid van mensen in dit gebied te versterken ( simpel gezegd: zorgen dat ze het hele jaar te eten hebben door op andere momenten en andere gewassen te verbouwen) en hun inkomen te verhogen. Want de armoede hier is groot, tastbaar, je ruikt voelt en ziet het overal. En dan tot mijn verbazing komt dit verhaal op tafel. Verbazing omdat het zo persoonlijk is, en vaak zo onbespreekbaar. “Het kan zijn”zegt Estelle “dat het is omdat jij een buitenlander bent. Je bent zo weer weg, en neemt het verhaal mee” We zijn allebei een beetje aangeslagen. De jongen en het meisje waren zo oprecht verdrietig.

De dag begon ook al een beetje onverwacht. We gaan op bezoek bij nog een paar vrouwen die van het Fiantso programma hebben geprofiteerd, althans dat dacht ik. We arriveren echter bij een kerk, van stro, en worden met een ultrakorte kerkdienst welkom geheten door de plaatselijke dominee van de Lutherse Kerk. Hij laat zingen. Ik moet even graven want de melodie ken ik, deze prachtige meerstemmige uitvoering niet, maar dan weet ik het, Dankt dankt nu allen God. Maar dan veel mooier dan wij het zingen. Mijn koorhart geniet. Na de kerkdienst praten we door over de gevolgen van het zorgen dat land geregisteerd wordt. “Voor dat ik dat land kon bewerken, dus voordat ik het certificaat had, had ik een heel hard leven”zegt Suamaniry “Heel hard werken en 6 maanden per jaar nauwelijks te eten. Door Fiantso weten ouders nu dat ook hun dochters recht hebben op land en is voor mij alles veranderd. Er is nu te eten en ik heb een inkomen om medicijnen te kopen”.

’s Morgens in het ene gebied met Fiantso, ’s middags in het andere met SAF/FJKM. Er zitten heel wat kilometers tussen en dat merk je. Wanneer ik 's middags vraag naar de gebruiken van vergif en zwemmen (zie gisteren) zeggen de bewoners daar dat ze die gebruiken wel kennen maar dat dat bij hen niet voorkomt. Dit soort gebruiken staan echter niet op zichzelf. MAdagascar is het land van taboos. Van gebruiken en heilige plekken en stenen die je moet kennen om werkelijk effectief te kunnen zijn als je een bijdrage wilt leveren aan verandering. Het is de wereld die je vaak niet in rapporten tegen komt, ongrijpbaar als het is. Hetzelfde geldt voor de rol van de Alpanzac, de koning/dorpsoudste. “Toen we jaren geleden begonnen vroegen we ons waarom we toch maar geen voet aan de grond kregen. We hadden iedereen inegschakeld. De burgemeester, de administratie, maar het werkte niet. Tot we doorhadden wat een enorm belangrijke rol hij speelt!” Ik ben dan ook wel zeer vereerd als we aan het eind van ons bezoek, waarin we heel veel mensen spreken en prachtige verhalen horen, bij hem worden uitgenodigd. Een man of leeftijd met prachtig tanig hoofd. Hij biedt koffie en cassave aan. We zitten op de grond en weer valt me op dat hoewel er zeker beleefdheidsregels gelden eigenlijk alles hier er gemoedelijk en zonder heel veel overdaad aan protocol aan toegaat. En we ontzettend veel lachen.

De fotograaf van FJKM besluit ik maar tot mijn bondgenoot te maken om mooie foto’s voor Kerk in Actie te krijgen. Dan kan hij ophouden foto’s van mij te maken en kom ik met nog meer foto’s thuis, want bij tijd en wijle is praten, schrijven en foto’s maken tegelijk best een heksentoer. En dat is iets waar ik morgen nog meer over te weten wil komen, die taboes en hekserij.

Maar hoofdpunt van morgen is het bezoek aan de bamboehuizen en andere rampen management maatregelen. Vandaag heb ik gezien hoe ze worden toegepast in het ene gebied, morgen in een ander..te bereiken met…speedboot.. slik.

Er gebeurt op een dag meer dan ik in vijf blogs vol kan schrijven. Al mijn verhalen zijn later terug te vinden op de website. Voor vandaag is dit mooi (hoop ik) Achter mij hoor ik de branding van de oceaan. De bedrijvige dame van het hotel (om twaalf gaat de electra uit en voor wifi moet je op je knieen) heeft me net kakelverse garnalen gebracht.. en daarna is het bedtijd.

En ja, ik moet het toch nog een keer zeggen, dit land is zo krankzinnig mooi. Eindeloos rijden we door bergen en heuvels, langs het regenwoud en over hele gammele bruggen. Ergens is het zo moeilijk te verteren dat een land zo vruchtbaar en zo prachtig zo arm is. En dat politieke leiders elkaar de tent uitvechten. Voor mensen in de dorpen is dat een ver van mijn bed show, maar de gevolgen ervan ondervinden ze elke dag. Gelukkig dat clubs als Fiantos en FJKM alles op alles zetten om daar wat aan te doen.

Welterusten!

Elise

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.