Christenen in het Midden-Oosten

Blog

dinsdag 7 juli 2015Christenen in het Midden-Oosten worstelen met hun steeds beperktere invloed in hun regio. Dat werd duidelijk tijdens de conferentie over het Midden Oosten na de Arabische lente die de theoloog Mitri Raheb op Cyprus organiseerde. Pieters Dronkers bericht over zijn indrukken.

Maatschappelijke relevantie
Mensen herinneren zich nog de tijd dat christenen bijvoorbeeld een belangrijke rol in het onderwijs speelden via een heel netwerk aan scholen en andere onderwijsinstellingen. Ook bekleedden christenen in een aantal Arabische landen belangrijke politieke functies.

Nu de christenen een steeds kleinere minderheid zijn, moeten ze het niet meer hebben van de macht van het getal. Hoe kun je dan nog wel maatschappelijk relevant zijn? Een herkenbare vraag voor Nederland. Het gevaar dreigt dat kerken alleen nog bezig zijn met het eigen overleven, zo zei een aantal theologen. Een van de mogelijkheden die tijdens de conferentie geopperd was om veel meer het gesprek met moslims aan te gaan. In Egypte zijn daar voorbeelden van. Door bruggen te bouwen met gematigde moslims, kun je samen sterk zijn tegen de extremistische krachten. Bovendien pleitten een aantal conferentiegangers ervoor dat juist christenen zich zouden moeten inzetten voor een sterke scheiding van politiek en religie. In een context waarin gepleit wordt voor de invoering van sharia-wetgeving, is religie-neutrale politiek de beste bescherming.

Koloniale erfenis
Een van de factoren die het gesprek met de islamitische medeburgers moeilijk maakt is dat met name de protestantse kerken in het Midden-Oosten nog wel eens met scheve ogen worden aangekeken. Dit komt omdat ze vaak ontstaan zijn uit de zendingsactiviteiten van missionarissen uit landen als Frankijk, Groot-Brittannië en Duitsland. Kerken worden daardoor soms als bondgenoten van de Westerse politiek gezien. Vaak ten onrechte. Zo hebben veel kerken in Irak in 2003 tegen de inval in Irak gepleit. Tevergeefs.

Bovendien hebben christenen zelf ook een dubbel gevoel bij die missionaire geschiedenis. Aan de ene kant heeft de missie het nodige gebracht. Zo zijn veel christelijke scholen ooit direct of indirect gesticht door bijvoorbeeld de Fransen en Britten. Al zijn er nog maar een paar van over, de Fransen bouwden in de 19e eeuw 5000 scholen in het Midden-Oosten. Uiteraard heeft dat veel positieve invloed gehad. Aan de andere kant, deze scholen waren ook onderdeel van een politiek waarmee deze landen hun koloniale invloed in het Midden-Oosten probeerden uit te breiden. Voor de Arabische christenen zelf is het een vraag hoe ze hun geloof kunnen vormgeven op een manier die past bij de eigen cultuur. Ze proberen zich te ontworstelen aan de Westerse erfenis.

Vluchtelingenkerken
Op de conferentie was er ook veel aandacht voor plekken, zoals delen van Syrië en Irak, waar het leven van heel veel mensen op het spel staat. In Syrië is sinds 2011 een kwart miljoen doden gevallen, zijn 6,5 miljoen mensen op de vlucht binnen de landsgrenzen en 4 miljoen daarbuiten. Meer dan 2 miljoen kinderen krijgt geen onderwijs. Als er vrede komt, dan zullen de gevolgen van de oorlog nog generaties voelbaar blijven.

Veel christelijke vluchtelingen kunnen terecht bij medechristenen in bijvoorbeeld Libanon en Jordanië. Anderen trekken naar Europa. Een Zweedse professor liet zien hoe in een Zweeds stadje het aantal keren in een paar jaar tijd van 5 naar 21 was gegroeid: met onder andere twee grote Syrisch-Orthodoxe kerkgebouwen. Een aantal conferentiedeelnemers sprak de hoop uit dat binnen deze immigratiegroepen de cultuur en de geloofstraditie behouden zou blijven die in het Midden-Oosten verloren gaat. Tegelijkertijd werd de vraag gesteld of en hoe Westerse kerken deze gemeenschappen konden ondersteunen. In Europa en in het Midden-Oosten. Er is een hoop werk te doen.

Pieter Dronkers, pastor van de Remontstrantse gemeente in Utrecht, is samen met Feije Duim van Kerk in Actie bij een 3-daagse conferentie op Cyprus. Het onderwerp is christenen in de arabische wereld.

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.