Christenen in crisis

Blog

zondag 29 november 2015Vrijwilligers van EAPPI zijn hier als antwoord op een verzoek van de kerkleiders uit Jeruzalem. In 2002 vroegen zij de christenen in de wereld, waar nu toch de internationale solidariteit bleef met de christenen in Palestina .( 1 ) Deze kerkleiders vormen een nogal heterogeen en exotisch gezelschap heren – meisjes kom je in die kringen niet tegen - , dat de leiding van het programma bijstaat. Het bezoeken van hun kerken wordt door hen op hoge prijs gesteld.( 2 ) De positie van Palestijnse christenen verdient aandacht.

Acht jaar geleden kwam ik voor het eerst in Palestina. Ik werkte anderhalf jaar als projectleider in Ramallah om de Palestijnse justitie te versterken. Daarbij ging het met name  om training van rechters en officieren van justitie en om het wegwerken van rechtszaken, die reeds jaren lagen te verstoffen. Een van mijn stafleden was Samar, een zeer intelligente jonge katholieke vrouw, die de trainingen voor rechters logistiek organiseerde.

Op een gegeven moment brachten een aardige dame en heer, die mijn zoon Albert kenden uit de Hagediensten – een oecumenisch liturgische  geloofsgemeenschap uit Doorn/Driebergen - een bezoek aan Ramallah. Men vroeg mij zeker te stellen, dat een zending quilts, die door dames comités uit honderden Nederlandse kerken  waren gemaakt  ook daadwerkelijk naar de geboortekerk in Bethlehem konden worden getransporteerd. Men wilde daar een vredesloper van maken. Mijn plaatsvervangster in dat justitie-project,  een Palestijnse, gelovige moslima tevens advocate, heeft het pakket naar haar zakenadres in Oost Jeruzalem laten sturen. Alles kwam in kannen en kruiken. Het was mijn eerste duidelijke kennismaking met Palestijnse christenen.

Nu ging ik wel eens naar de katholieke kerk in Ramallah, omdat in ieder geval het ritueel me bekend voorkwam en van een enkel lied zelfs de melodie, maar de Arabische teksten bleven een groot mysterie, net als het geloof trouwens, maar dat terzijde.

Palestijnse christenen zijn net als andere Palestijnen hartelijke, gastvrije mensen. Als je een kerk bezoekt en je neemt voor lief dat je er niets van verstaat, dan toch is de gastvrijheid die je ondervindt hartverwarmend en dat maakt een bezoek  heel bijzonder. Verdraagzaamheid is onder hen een groot goed, zou dat nu met het geloof in Jezus, die verdraagzaamheid predikt, te maken hebben? “ We have a problem here, but we take it with a smile…………..”

Christelijke kerken in talloze variëteiten bleven ook lang  na het verscheiden van Jezus in deze streek bestaan. Op dit moment zuchten er naar verluidt minder dan 45.000  christenen onder de bezetting ( 3 ). Christenen in het vaderland, die  de Israëlische regering verdedigen in zijn bezettingspolitiek, vergeten gemakshalve, dat die regering dus ook hun geloofsgenoten onderdrukt. Voor christelijke Palestijnen is het wrang: als Palestijn verstoten door Israeli’s en als christen in de steek gelaten door geloofsgenoten ook uit Nederland. Dat laatste zou toch tot een heroverweging moeten leiden, nietwaar?

Er zijn ook nog christenen, die  vinden, dat het Groot Israël van vriend Netanyahu een doel van God zou zijn, maar mij klinkt dat als blasfemie in de oren. Waar dan de Palestijnse geloofsgenoten moeten blijven, daar geeft men geen antwoord op. Onbegrijpelijk….. vindt U niet?

Hoewel het EAPPI programma dus een vertrekpunt heeft vanuit de kerken hier, richt het zich niet uitdrukkelijk op christenen. Ik had U al eens verteld, dat ik in een honderd procent moslim omgeving mijn werk doe. Het door de bezetting veroorzaakte leed houdt naar zijn aard nu eenmaal geen rekening met iemands overtuiging en daarom doen wij dat ook niet.

Nu is het zo, dat de laatste twintig jaar veel Palestijnse christenen, die vaak tot de maatschappelijke elite behoren, onder groot verdriet  het land van hun voorvaderen  hebben verlaten. Financieel was dat vaak geen probleem en ook waren ze welkom in tal van landen, hoog opgeleid als ze zijn.

Sommige  westerlingen merken op, dat ze gevlucht zouden zijn voor het ‘ moslim- gevaar ‘, maar dat vertellen mensen die er niet veel  van afweten. Het leven onder de afschuwelijke bezetting heeft hen soms wederom – eerst al eens in 1948 – doen vertrekken, althans dat vertellen ze zelf. Samar, die mij vorige week  uitnodigde voor het diner, zegt desgevraagd nu : “  Het leven met moslim buren gaat geruisloos  en alleen als de bezetter aan mijn kinderen komt, vertrek ik, ook zonder paspoort “.

Duizenden christenen ziet men hier  en dan doel ik op alle christen-toeristen. Ik heb zelf niet zo’n religieus gevoel bij het bezoeken van ‘heilige’  plaatsen hier, oorden van soms  wansmakelijke  toeristenindustrie als ze zijn geworden. Het zien van duizenden plastic crucifixen, beneemt me de adem.  Mij bekruipt het gevoel, dat Jezus hier node wordt gemist om de hele troep weer eens te reinigen net als hij indertijd met het tempelplein deed ( 4 ). Een christen Palestijn zei eens: “waarom zoekt men dode stenen, als wij als levende stenen veel eer een bezoek waard zijn; wij die hier al eeuwen leven? “. Waarvan acte.

Er is zelfs nog een dorp op de West Bank, dat geheel uit christenen bestaat: Taybeh. Ik ken het voornamelijk als plek waar uitstekend bier wordt gebrouwen. Zo goed is dat vocht,  dat ook Israeli’s het graag drinken. Bier dat verbroedert:  proost!

Kees Blok,  Yatta, zonder bier

 

( 1 ) http://www.kairospalestina.nl/nl/kairos-document.aspx

( 2 ) http://eyewitnessblogs.com/2015/11/27/cultivating-hope/

( 3 ) http://www.paxvoorvrede.nl/media/files/christenen-in-de-palestijnse-gebieden.pdf.

 4 ) Jezus op het tempelplein: Mattheus hoofdstuk 21 vers 12 en 13