Homofobie en de kerken

Blog

dinsdag 24 mei 2016Vorig jaar schreef ik al een keer over de workshops 'homoseksualiteit en de bijbel', een onderwerp waar het Ujamaa Centrum veel bij betrokken is. In April was er een tweedaagse conferentie over 'homofobie en de kerken'. Voor de lezing op de eerste dag had ik de opdracht gekregen van Gerald West om een korte documentaire te coördineren. Het moest een eerbetoon worden aan het leven van Eudy Simelane, een bekende Zuid Afrikaanse voetbalspeelster, verkracht en vermoord omdat ze openlijk lesbisch was.

In april, 2008, werd het lichaam van Eudy Simelane in een greppel gevonden. Verkracht, verminkt en vermoord. Verchrikkelijk. Tijdens de opnames van de documentaire sprak ik veel met haar moeder,Mally Simelane. Het was moeilijk voor haar om opnieuw de plek te bezoeken waar haar dochter gevonden was maar ze gelooft dat Eudy nog niet klaar is op deze wereld, samen met andere vermoorde lesbische vrouwen werkt ze door om de wereld te veranderen. We bezochten het graf en de familie (broer, ouders en oma) hielden een korte ceremonie. Het was bijzonder om daarbij te mogen zijn en de mannen van Doti-Producxionz hebben het goed weten vast te leggen in de 18 minuten durende film. 

Acht jaar na de dood van Eudy Simelane kan Mally zeggen dat ze eindelijk geleerd heeft om te vergeven. De weg was lang en ze dacht dat ze nooit over de de dood van haar dochter heen zou kunnen kijken. Het was tijdens de Paasdienst dat het haar opeens helder werd, de voorganger las de passage over hoe Jezus aan zijn Vader vraagt het hen te vergeven, de mensen die hem aan het kruis hingen. Om de wond, die haar van binnen op at, te kunnen dichten zou ze ook de moordenaars van haar dochter moeten vergeven.  

Het deelnemen aan de conferentie en lezing over ‘Homofobie en de kerk in Afrika – een dialoog’ was voor haar ook deel van het genezingsproces. Na de lezing realiseerde ze dat haar dochter doorleeft in vele anderen en dat ze nu rust heeft, die gedachte bracht ook rust voor Mally.  

De broer van Eudy, Bafana, heeft er vaak aan gedacht om wraak te nemen maar ook hij heeft vrede gevonden. De vader, Khotso, zei dat hij zich al veel eerder gerealiseerd had dat, om zelf rust te vinden, hij een manier moest vinden om te vergeven. Zijn naam betekend ‘vrede’, waardoor hij het bijna als een opdracht ziet om de moordenaars te vergeven. Maar makkelijk was die weg niet, er was zoveel pijn en verdriet. In een gesprek met Mally vertelde ze me hoe moeilijk het was, ook voor hen als echtpaar. Ze zei dat Khotso zichzelf had proberen op te hangen om bij zijn dochter te zijn en dat hij nu voor het eerst weer naar de begraafplaats mee wilde. Ik ben dankbaar dat ik bij die momenten mocht zijn, dat ze mij meenamen en een kijkje in hun leven gaven.  

Zuid Afrika is een van de weinige landen in Afrika waar LGBTIQ (Lesbisch, Gay, Biseksueel, Transgender, Interseks en Queer) door de wet beschermd worden. Een paar maanden geleden stond er een artikel in Trouw (met dank aan Annemarie van Andel voor het doorsturen) over een jonge vrouw die het vrachtwagenbedrijf van haar (adoptie)vader ging overnemen. Ze voelt zich als lesbienne meer op haar gemak buiten Zuid Afrika omdat de 'hate crime' hier juist toeneemt ondanks de beschermende wet.  

De conferentie ging over homofobie en de kerken. Niet apart gezet worden door de kerk of buitengesloten, maar opgenomen in de geloofsgemeenschap. Niet: 'love the sinner, hate the sin', maar iedereen als geliefd kind van God zien. Tijdens de lezing sprak ook Smatz Matsepe, de voorganger van Mally Simelane, hij zei: “Ik denk niet dat het een zonde is, er zijn echter velen die dat wel vinden. Maar wat geeft ons dan het recht om te bepalen welke zonde wel en welke niet in de kerk aanwezig mogen zijn? Er zijn mensen die liegen, stelen, geweld gebruiken, corrupt zijn, kinderen misbruiken... en die komen wel in de kerk!” Hij vertelde hoe een groepje jongeren naar hem toe kwam, in de kerk, om te vragen of er een aparte kerkdienst mogelijk was voor hen. Hij weigerde, hij wilde niet toegeven aan een wij/zij verdeling. Hij nodigde hen uit om naar de kerk te komen, in de gemeenschap van alle gelovigen. Niet iedereen accepteerde dat en het leidde tot een conflict binnen de kerk en het was een lange moeilijke weg. Ik vind zijn reactie heel goed en ik denk dat we dat op meerdere gebieden kunnen inzetten: 'niet verdelen in wij/zij; dat vraagt alleen maar scheiding. Wees inclusief; met elkaar in alle diversiteit!'   

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.