Zij zullen niet zwijgen

Blog

dinsdag 20 juni 2017Een tijdje geleden schreef ik over de wanhoop die me soms bekruipt over de situatie van vrouwen en meisjes in dit land. Er zijn gelukkig ook veel dingen die me hoop geven en waarin ik verandering voor mijn ogen zie plaatsvinden. Een voorbeeld ervan is het Project Tamar.

Vandaag ben ik een dag aanwezig op een weekend om jongeren toe te rusten over seksueel geweld. Met meisjes en jonge vrouwen in de leeftijd van 12 tot 25 zullen we deze twee dagen wijden aan workshops rondom het thema. We zijn op een hoger gelegen kamplocatie. Het is koud en met een bende meiden, slaapzalen, en dekentjes is het gelijk knus.

Het eerste dat me opvalt als de groep binnenkomt is het verschil met Nederlandse jongeren. Ik denk dat als je in Nederland een groepje tienerdames bij elkaar zou zetten het binnen de kortste keren een lawaai vanjewelste zou zijn. Hier is dat wel anders. In keurige rijen staan de meisjes fluisterend te wachten tot ze zich mogen inschrijven. Het zal nog een behoorlijke uitdaging zijn om vertrouwen en openheid te creëren in zo'n groep. Iedereen krijgt een vriendschapskit die symboliseert hoe we deze dagen beginnen. Er zit bijvoorbeeld een zakdoekje in om je eraan te herinneren dat er ergens een vrouw huilt die jouw liefde en gebed nodig heeft, een sterretje om je eraan te herinneren dat je bijzonder bent en een waardevolle dochter van God

Bittere noodzaak

We beginnen de dag met statistieken. Waarom doen we dit eigenlijk? De facilitators laten gegevens zien van seksueel geweld onder vrouwen en meisjes in Guatemala. Seksueel geweld is een urgent probleem. Een van de schokkende feiten is dat het aantal tienjarige meisjes dat zwanger raakt alleen maar stijgt. Vaak worden meisjes misbruikt door degenen die dichtbij hen staan, hun eigen vaders, ooms, broers… Het is een prangend probleem. We vervolgen met een presentatie over het menselijk lichaam. Preuts doen is er niet bij. Ze krijgen een folder met tekeningen en alle onderdelen worden bij zijn eigen naam genoemd.

De meiden komen steeds meer los. Een creatieve opdracht helpt daarbij. Het idee is dat ze het silhouet van hun lichamen omtrekken en decoreren. Ze besluiten om een bloem te plaatsen in de intieme delen. Een klein beetje pubermeligheid zal er wel bij zitten maar ik vind het ook iets moois hebben. Het is hun lichaam, dat door God is geschapen. Niemand mag er zomaar aan zitten. De oefening helpt ook om openheid te creëren. Zelf leerde ik bijvoorbeeld dat het belangrijk is om de dingen bij de juiste naam te noemen. Als je niet eens weet hoe lichaamsdelen heten en wat seksualiteit is, kun je ook niet benoemen wat er met je gebeurt. Bij een aangifte helpt niet als een meisje zegt dat iemand haar ‘muis’ heeft aangeraakt bijvoorbeeld of een beetje naar beneden wijst.

Een complot tussen mannen

Na een pauze met wat lekkers erbij duiken we in het Bijbelverhaal van Tamar waaraan het project zijn naam ontleent. In het verhaal zien we dat er een complot lijkt te zijn tussen mannen om misbruik te maken van Tamar, de koningsdochter. Amnon en Jonadab spannen samen om het meisje op zijn kamer te krijgen. Nadat hij haar heeft verkracht gooit hij haar eruit. Schreeuwend gaat ze de straten door maar haar broer Absalom zegt dat ze haar mond moet houden vanwege de schande van het gebeuren. Haar vader hoort ervan maar doet niks. Het is een pittige studie maar het is verbazingwekkend hoe ze ermee omgaan De deelnemers herkennen dit zó in hun omgeving. Het is ook een eye opener dat dit in de Bijbel staat.

Onderdeel van de Bijbelstudie is aandacht te besteden aan wat ze kunnen doen om deze vicieuze cirkel van geweld en van stilte te doorbreken. Ze leren over de instanties waar je terecht kunt om hulp, hoe je aangifte kan doen, wat je kunt doen om het te voorkomen en wat je kunt doen als je vermoedt dat een meisje in je omgeving wordt misbruikt. Voor mij eindigt de dag hier, de deelnemers zullen nog een dag met dit thema doorgaan. De volgende dag zullen ze aan hun zelfvertrouwen werken zodat ze sterk genoeg zullen zijn om voor zichzelf en voor andere vrouwen op te komen.

Het verhaal van Aura

Een tijdje later tijdens een bezoek aan Chimaltenango heb ik de kans om een aantal van deze meisjes te spreken. Zij zijn dochters van de vrouwen uit een vrouwengroep in Chimal die door CEDEPCA wordt ondersteund. We zijn bij elkaar met deelnemers, hun moeders en facilitators om de van het project te bespreken. De meisjes nemen geen blad voor de mond. Heel duidelijk kunnen ze vertellen wat ze hebben geleerd en hoe ze dat gedeeld hebben met klasgenoten en familieleden, bijvoorbeeld toen de docent vroeg wat ze in hun vakantie hadden gedaan.

Op het moment dat Aura (zie foto), de moeder van twee deelneemsters, haar dochters zo hoort praten wordt ze emotioneel. Vrouwen worden inderdaad het zwijgen opgelegd, zegt ze, en ze vertelt over haar eigen ervaring. Toen ze tien was, is ze verkracht en ze heeft het nooit tegen iemand verteld. Ze moest haar mond houden. Het raakt haar, haar dochters zo te horen. Haar hele leven is ze bang dat hen hetzelfde zou overkomen maar nu weet ze dat zij niet zullen zwijgen en zullen opstaan tegen dit onrecht. Opnieuw ben ik onder de indruk van de impact van het werken met het verhaal van Tamar vanuit een bevrijdend perspectief.

Warme groet uit Guatemala, 

Martina

p.s.:  In het collectefilmpje vertelt Aura haar eigen verhaal en hoe CEDEPCA haar heeft geholpen. https://vimeo.com/album/3317714/video/200178594

 

 

 

Zij zullen niet zwijgen in beeld

scroll of swipe door foto's en videomateriaal

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.