In liefde luisteren

Blog

donderdag 31 mei 2018Weblog 46 Mensen die echt goed kunnen luisteren zijn zeldzaam, hoorden we afgelopen jaren wel eens. Hoe makkelijk flitst er een eigen ervaring door je hoofd, of veroordeel je de ander op grond van je wereldbeeld. Dit geldt in het klein, maar ook in het groot. Juist deze week hadden de twee partners van Kerk in Actie met wie we de afgelopen vier jaar hebben samengewerkt hier – het Bethlehem Bible College en de Lutherse Redeemer Church – elk een conferentie met als doel goed luisteren naar de ander. Allebei vanuit een totaal verschillende context, maar beide zeer de moeite waard. Daarom is deze studie-blog wel wat langer dan normaal, maar als je beseft dat rabbijnen soms de Thora uit hun hoofd kennen, en sommigen zelfs de hele uitleg ervan (de Talmoed), is dit een eitje! En ik beloof je, de volgende weblog is korter.

koptekst%20levant.jpg

Met moeite leven

Stel, jij woont in Ede en werkt 12 km verderop in Veenendaal. Van de ene op de andere dag staat er opeens een muur om Ede, en moet je toestemming vragen bij de politie van Veenendaal om naar je werk te gaan. Vervolgens sta je daarvoor elke ochtend met vele anderen bij het checkpoint te wachten om erdoor te mogen, hopend op een normale behandeling. Mensen om je heen drammen en schelden boos en je kunt ze begrijpen. Maar je gelooft in Jezus en wilt niet meedoen met dit soort agressie. Daarnaast doet het je pijn dat gelovigen uit de rest van Nederland je links laten liggen, omdat ze liever naar Veenendaal gaan. En ze schrijven soms zelfs in hun krantjes dat ‘ze in Ede het aan zichzelf te danken hebben, hadden ze maar…’

Uit zo’n soort situatie is de conferentie Christ at the Checkpoint ontstaan, die elke twee jaar gehouden wordt door het Bethlehem Bible College. Decor is Bethlehem en Jeruzalem, 10 km van elkaar verwijderd. Op deze conferentie wil het evangelische Bible College nadenken over wat het betekent om Jezus te volgen te midden van moeite, verdrukking en verlies van vrijheid. Vragen als: ‘Mogen we als gelovigen verzet bieden tegen mensen die ons onrechtvaardig behandelen en zo ja, hoe dan?’ En ‘Wat zou Jezus doen in deze situatie?’ Maar ook vragen als ‘In Jeruzalem geloven ze in God en wij hier in Bethlehem ook, waar komt dan het verschil in behandeling vandaan?’ En ‘Waarom helpen andere gelovigen in de wereld ons niet nu we het zo moeilijk hebben? Zien ze het niet, of willen ze het niet zien?’

Toch Jezus volgen

Het thema van de conferentie dit jaar was Christ at the Centre. Na de aanbidding met bekende evangelische liederen, focuste de Bijbelstudie in de ochtend op wat Jezus’ boodschap was in Zijn eigen tijd en hoe Zijn dienend leiderschap, Zijn woorden van Gods liefde en verzoening voor iedereen bij veel van Zijn tijdgenoten al op weerstand stuitten. Als we Jezus willen navolgen, moeten we in liefde leven en Zijn kruis opnemen, ook in dat lijden. Hij geeft ons echter de hoop dat Hij met ons is als we ons aan Zijn geboden houden. Een bemoediging is de Bergrede (Mattheüs 5) waar Jezus spreekt over hoe je in Gods ogen discipel zou moeten zijn en zo Gods nieuwe sociale orde tot stand brengt. Een boodschap die op een Nederlands-christelijke conferentie zeer positief zou worden ontvangen.

Maar… we zitten in Bethlehem. Op de conferentie kwam herhaaldelijk naar voren hoe pijnlijk de Palestijnse christenen het vinden dat vele evangelische broeders en zusters, vooral in Amerika en West-Europa, doen alsof zij niet bestaan. Die zijn vóór Israël en zien alle Palestijnen als potentiële terroristen die niet voor niets achter die muur zitten. Hoe moet je ooit uit die impasse komen? Een belangrijk onderdeel van goed luisteren is dialoog. Daarom had de conferentieleiding deze keer, heel dapper, Dr. Michael Brown uitgenodigd, een van hun grootste critici aan joods-gelovige kant, zodat men zijn verhaal konden horen. En, hij nam de uitdaging aan! Hij vertelde het Israëlische verhaal van de holocaust, God die hen had teruggebracht naar hun eigen land, dodelijke terroristische aanslagen, en wat Israël doet om veilig te zijn te midden van de vele Arabische landen. Daarnaast, zei hij, vinden evangelische gelovigen aan pro-Israël kant dat het Bible College een tegenstem moet bieden aan de PA en Hamas, de vervangingsleer moet laten vallen (die zegt dat de kerk in plaats van Israël is gekomen), en dat ze veel meer Jezus’ liefde moeten uitstralen en niet mensen moeten opzetten tegen Israël door allerlei moeilijke dingen te laten zien. Ik was blij dat de leiding hem had uitgenodigd om zo de dialoog aan te gaan, want er is niet alleen de Palestijnse kant van het verhaal. En hij bracht het oprecht goed bedoeld. Maar mijn oude Palestijnse buurvrouw zuchtte. Toen ik vroeg waarom, zei ze: ‘Ik ben voor dialoog, begrijp me goed. Daarom vind ik het ontzettend dapper dat hij is gekomen. Maar hij komt met een lijstje punten waaraan wij moeten voldoen, voordat men ons lief wil hebben. Is dat de onvoorwaardelijke liefde die Jezus ons leert? Dat is toch niet echt luisteren?’ Toch heb ik Dr. Brown zelf de volgende dag de hand geschud en bedankt dat hij wilde komen. Het bouwen van bruggen, ook al is het aarzelend, moet worden aangemoedigd, nietwaar?

Conferentieleider Dr. Isaac Munther stipte daarna aan dat in zijn ogen de meeste evangelische christenen ook aan vervangingsleer doen, maar dan Israël in de plaats van Jezus zetten. Dat is precies waarom het thema Jesus at the Centre is gekozen: Jezus, als mens-geworden Zoon van God, is en blijft de kern van het Evangelie, niet Israël. En Zijn waarheid en geboden mogen we navolgen, dus we hebben iedere naaste, ook onze joodse buren, lief als onszelf, met vallen en opstaan. De geestelijke scheidingsmuur is door Jezus afgebroken (Galaten 3:16) en Hij is onze enige hoop! De volgende dag kwam het goed luisteren naar onze moslimburen aan bod. Islamofobia is het maken van de islam tot een object en zo wordt een groep als vijand weggezet. Maar we zijn door God geroepen elk mens lief te hebben omdat die naar Gods beeld geschapen is, wat hij ook gelooft. Kortom, een uitdagende conferentie die je echt aan het denken zet over je eigen gekozen wereldbeeld en hoe Jezus je op alle fronten uitdaagt Hem niet alleen met je mond te volgen, maar ook met je oren en daden.

Luisteren vanuit verzoening

Van Nederlanders krijg ik regelmatig de vraag hoe het is om juist bij een Duitse Kerk in Jeruzalem te werken. ‘Krijg je geen negatieve reacties van Joden?’ Mijn antwoord is dan steevast ‘Nee!’  Eigenlijk is dat in de afgelopen vier jaar maar een keer gebeurd. Bijna altijd reageren mensen ontzettend positief, iets dat mij in het begin verbaasde. Hoe kan het dat Duitsers hier, ondanks hun holocaustverleden, zo positief gewaardeerd worden, terwijl dat bij ons in Nederland nog wel eens te wensen overlaat? Enerzijds komt dat doordat Duitsers al eeuwenlang present zijn in het Heilige Land en Duitse architecten in de 19e eeuw veel hebben bijgedragen aan de opbouw van zowel Jeruzalem als Tel Aviv. Anderzijds hebben de Duitsers zich na de Tweede Wereldoorlog gerealiseerd dat de manier waarop zij naar Joden en het Jodendom keken, grote verandering behoefde. Sinds de jaren ‘50 worden er als een soort genoegdoening jaarlijks honderden Duitse jongeren naar Israël stuurt om voor joden vrijwilligerswerk te doen. Ze werken bij Holocaustoverlevenden of gehandicapten, op joodse scholen en peuterspeelzalen en luistern naar alle verhalen. Dit heeft de afgelopen decennia veel verzoening, erkenning en zelfs genegenheid opgeleverd. De Lutherse Kerk heeft daarnaast besloten dat het voor theologen belangrijk is om te luisteren naar het Jodendom in Israël zelf en zo werd Studium in Israel opgericht, dat dit jaar zijn veertig jarig bestaan viert. Duitse, maar ook soms Nederlandse of Tsjechische theologiestudenten mogen een jaar Talmoed (de rabbijnse uitleg van de Thora) studeren aan de Hebrew University, waarbij ze leren vanuit het Joodse perspectief naar de Bijbel te kijken. Dit stempelt hen enorm en velen gaan dan ook bij terugkeer naar Duitsland verder met de Joods-christelijke dialoog. Ook al mijn huidige Duitse collega’s in de Redeemer Church hebben dit studiejaar vroeger gevolgd.

Deze conferentie had een wetenschappelijke sfeer, een van open staan voor Joodse rabbijnen en hun enorme kennis over de Bijbel. Bovendien was er blijdschap over de goede samenwerking met alle Joodse professoren aan de universiteit en andere scholen. Zo vertelde de Joodse Prof. Dr. Hirshman hoe er vijftig jaar geleden maar een leerstoel Jodendom was in Amerika en nu 1800! En dat geldt ook voor Europa: de interesse in rabbijnse literatuur is de afgelopen decennia geëxplodeerd en men spreekt wel van een Joods-christelijke Gouden Eeuw. Er worden vanuit de wetenschap nieuwe vragen gesteld aan rabbijnse literatuur en zo ontwikkelt niet alleen het huidige Jodendom zich, maar ook het inzicht in het ontstaan van de Talmoed rond de tijd van Jezus. En dat heeft weer grote gevolgen voor de studie van het Nieuwe Testament (vaak door Joodse literatuurwetenschappers als bron gebruikt). Jammer vond hij de trend van radicalisering in Israël, waarbij steeds meer jongeren op Joodse Thora-scholen alleen de Thora en Talmoed letterlijk mogen bestuderen, maar niet meer kritisch leren nadenken. Duitse wetenschappers vertelden over hun eigen ontdekkingstocht in de rabbijnse literatuur en hoe het hun zicht op de Bijbel heeft verrijkt. Met name de meervoudige rabbijnse uitleg van teksten was nieuw, en het zien van Jezus in de context van rabbijnse discussies in die tijd. Al met al een heel leerzame conferentie, die duidelijk de kruisbestuiving en verbondenheid tussen Jodendom en christendom weerspiegelde.

Doordenkertjes

Is het bovenstaande je wat veel om te onthouden (sorry, genuanceerdheid vergt nu eenmaal meer woorden), lees dan onderstaande uitspraken van Christ at the Checkpoint, leer ze uit je hoofd en deel ze in je omgeving :). Ze zijn op vele situaties van toepassing.

Wat is een vijand? Een vijand is iemand naar wiens verhaal je niet wilt luisteren – Brian Zahnd

Men denkt helaas vaak alleen over recht en gerechtigheid na als men zelf niet aan de top van de sociale structuur, maar aan de onderkant zit – Brian Zahnd

Als je iemand (bijv. de Joden of de Palestijnen) als je vijand wilt zien, volg dan Jezus’ regel om je vijanden lief te hebben, bidt voor hen en zegen hen zoals je ook met je eigen geliefden zou doen – Brian Zahnd

We willen niet dat je pro-Israël of Pro-Palestijns wordt, maar pro-vrede, pro-recht en pro-verzoening – Munib Younan

Als er een conflict is, zijn er meestal twee kanten. Als je in Christus gelooft, ben je geroepen om beide kanten lief te hebben én kritisch te zijn. Dat is het profetisch geluid van de kerk. Als je niet profetisch mag zijn in een gemeente, is die niet vervuld met de Heilige Geest – Martin Accad

We moeten nooit de principes van Jezus' liefde naast ons neerleggen als we de waarheid willen spreken en willen opkomen voor recht en gerechtigheid. Wees vrijmoedig én nederig tegelijk – Ajith Fernando

Als je geen theologie van lijden hebt en pijn niet ziet als onderdeel van het leven, wordt je bitter en geef je op. Huil dus over je pijn zoals ook Jezus deed, maar mopper niet. Dat is geestelijke volwassenheid – Ajith Fernando

Wees niet alleen een christen, leef er ook naar – Michel Sabbah

In liefde luisteren in beeld

scroll of swipe door foto's en videomateriaal

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.