De context van contextuele theologie: Myanmar

Blog

zondag 17 juni 2018Sinds een paar weken is de wereld een aantal doctores in de theologie rijker. In ieder geval drie van hen zijn afkomstig uit Myanmar, onder wie ds. Umnai Kui. Hij is predikant van de baptistenkerk en docent aan een theologisch seminarie. De afgelopen drie jaar woonde hij, ver zijn gezin, in Hong Kong en studeerde hij aan het Luthers Theologisch Seminarie (LTS). Hij volgde het doctoraalprogramma en verdedigde, onlangs in mei, zijn dissertatie over de noodzaak van een theologie van vriendschap.

De meeste LTS-studenten uit Myanmar zijn afkomstig uit Chin State en Kachin State, grensprovincies in het noordwesten en noordoosten van het land, bergachtig, ver van het centrum, met een geheel eigen koloniale en zendingsgeschiedenis. De oorspronkelijke bevolking is in de loop van de negentiende eeuw christen geworden, en dan met name baptist. 

De baptistenkerk is met ongeveer twee miljoen leden het grootste kerkgenootschap in Myanmar en ook de belangrijkste niet-gouvernementele maatschappelijke organisatie: in al de jaren van het totale isolement waarin Myanmar verkeerde, in al de jaren dat minderheden als tweederangsburgers worden behandeld, in alle ellende van het voortdurend gewapend conflict. 

Sinds Myanmar in 1948 onafhankelijk werd, is het in feite in staat van burgeroorlog. In aanloop naar de onafhankelijkheid, liepen de aanvankelijke onderhandelingen tussen de verschillende etnische en religieuze bevolkingsgroepen letterlijk dood. Dood door de moord op generaal Aung San, de vader ván, die een overgangsregering leidde. Onderhandeld werd over de mogelijkheden van een soort federaal staatsverband. Maar federalisme werd een verboden woord.  Het huidige Myanmar is een centraal geregeerde ‘unie’ van gebieden die worden beheerst door (gewapende) conflicten, en een niet-aflatende vervolging van minderheden, van met name christenen (Kachin, Karen) en van moslims (Rohingya). 

De Birmese meerderheidsbevolking (van zo’n 60%) in Myanmar is boeddhistisch, met alle nationalistische en populistische consequenties die horen bij een meerderheidsregiem.

Umnai%20Kui%20oral%20defense.jpgUmnai%20Kui%20with%20opponent%20second%2

Dr. Umnai Kui is Chin en hij koos als titel voor zijn dissertatie het Birmese woord voor ‘vrienden maken’: "Pokko-khinminhmu (Making-Friends): Towards a Christian Theology of Relationship with the Buddhists in Myanmar. " 

Een nationaal verband kan nooit de enige basis zijn voor de relatie met anderen: na jaren van segregatie en onderdrukking zal de vicieuze machtsverhouding van meerderheid en minderheden moeten worden doorbroken. Umnai Kui vergeleek verschillende Aziatische theologen, uit zijn eigen land en uit Japan en Sri Lanka, op hun theologie van de godsdiensten en zendingstheologie. Daarbij lette hij vooral op de praktijk van de interreligieuze dialoog, in de context van de conflicten Myanmar. Hij kwam tot de conclusie dat de basis voor iedere dialoog een relatie van vriendschap is. Hij verwijst daarbij naar het begrip neighborology (‘nabuurschap’, het belang van het hebben van een goede buur) van de Japanse theoloog Kosuke Koyama. Hij vergeleek hoe christenen en boeddhisten tegen vriendschap aankijken en hoe via dat gezamenlijk verstaan mensen van verschillende religieuze én etnische achtergrond elkaar kunnen leren kennen en samen een weg van begrip en samenwerking kunnen gaan. In zijn eigen woonplaats is dat enkele jaren geleden begonnen met een platform dat Religions for Peace heet en waarin christenen, boeddhisten, hindoes en moslims samenwerken.    

Pokko-khinminhmuh-theologie, een werkelijk contextuele theologie van vriendschap, is nieuw en relevant, zegt hij. “In een land als Myanmar, waar conflicten zo diepgeworteld zijn, moeten mensen samen komen en vrienden maken over alle religieuze en etnische verdeeldheden heen. Vrienden maken voor vrede en gerechtigheid is Goed Nieuws, is het nieuws van Gods liefde voor alle mensen”.

Umnai Kui is inmiddels teruggekeerd naar Myanmar en heeft daar zijn lessen hervat: nu als doctor in de theologie, theologie van vriendschap, op weg naar vrede en gerechtigheid, ook voor vervolgde, onderdrukte en geïsoleerde minderheden.  

Ik denk dat we er ook in Nederland nog veel van kunnen leren.

Hong Kong, 17 juni 2018,

Tjeerd de Boer en Kathleen Ferrier

 

 

 

 

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.