Een schreeuwende stilte

Blog

dinsdag 16 oktober 2018Een foto van een beer. Een lieve teddybeer. Temidden van het puin. Je ziet geen mens, geen kind. Je ziet alleen een teddybeer. Je hoort geen geluid. Je ruikt de stank niet van de vele lichamen die daar liggen. Een schreeuwende stilte.

Foto: World Vision

Van alle beelden die ik afgelopen week langs zag komen trof mij dit beeld opeens vol. Temidden van alle drukte om met 9 organisaties de grote 555 operatie te runnen. Die operatie betekende dat een grote ploeg mensen zich verzamelde in het kantoor van de Protestantse Kerk in Nederland en Kerk in Actie in Utrecht en echt keihard werkte aan noodhulp, aan voorlichting, aan het organiseren van de grote actiedag, drukte dus en hoge snelheid. En het was het de stilte en de leegte van deze foto die me naar adem deed happen, even stil zette.

Vrijdag 28 september werd Sulawesi getroffen door aardbeving en een tsunami. Ik zag een filmpje van een man op een dak. En beneden hem ging gewoon verkeer. Het leek een normale dag. Die man zag de enorme golven aan komen en riep tegen een paar mensen op straat : kom naar boven! Maar ze hoorden hem niet. En dan zie je de straat verzwolgen worden door water. Dat maakt stil. Terwijl het daar een enorme herrie moet zijn geweest.

En de beelden bleven komen. De getallen bleven stegen. En ze stijgen nog steeds. Tweeduizend doden. Vijfduizend vermisten. Maar dat getal kan nog veel veel hoger uitkomen. Hele dorpen zijn verdwenen. Mensen zoeken mensen. Zoals meneer en mevrouw Ganuwan, wanhopig op zoek naar vermiste familieleden. Ze wonen nu zelf in een tent voor hun verwoeste huis en zijn bang voor naschokken en nieuwe tsunami’s. Meneer Ganuwan vertelt: “Ik heb acht familieleden verloren en mijn vrouw mist nog diverse familieleden die in Palu wonen. Bij elkaar bijna vijftig mensen, onder wie jonge kinderen”.

Uitroepen naar God
Het zijn getallen die je doen duizelen. En wat moet je dan? Wat moet u daarmee? En ik? En wij als kerk? Hoe duid je zo’n ramp? Henriette Nieuwenhuis, uitgezonden medewerker van Kerk in Actie, was op Sulawesi na de ramp. Ze zegt :" Ik werd me er bewust van dat ik het uit wilde roepen naar God . Niet om God daarmee de schuld te geven, maar om bij God te schuilen en mijn vragen te stellen. De ervaringen van mensen op Sulawesi zijn anders. Mensen die ook de zin zoeken te midden van een ramp: de een ziet het als een les, de ander als een oordeel, weer een ander legt de schuld bij mensen. Een ander ervaart dat God omziet naar kleine mensen te midden van deze reusachtige ramp en dat juist kleine mensen Zijn grootheid zien. Weer een ander kan God dankbaar zijn voor leven, te midden van dood en ellende. "

Wij kleine mensen wenden ons tot God met onze vragen, we weten ons met onszelf geen raad. Kunnen mechanismen aandoen om niet te kijken, niet te weten, cynisch te reageren, maar daarmee komen we er niet. Daarmee bouwen we niet aan het Koninkrijk van God. We kunnen ook wel iets doen. We hebben wel allemaal een andere taak. Onze partnerkerken en lokale organisaties werken uit alle macht samen met andere organisaties aan noodhulp en zo snel mogelijk aan wederopbouw. De kerken bieden plaatsen van samenkomst, heling en troost. Zelfs als het gebouw verdwenen is, gaan mensen daar toch mee door. Vanuit Kerk in Actie hebben we afgelopen week de coördinatie gedaan van de 555-actie. Daarbij geholpen door vele vele kerkelijke vrijwilligers die gingen bellen tijdens de grote actie van afgelopen woensdag. Daarbij samenwerkend met 8 andere organisaties. Dat was zo bijzonder.

Zingen
Meer dan 600 kerken hebben afgelopen zondag gezongen en nog veel meer hebben er gecollecteerd. Zingen is geen toverstaf. Kritische mensen zeiden tegen me: hoe kun je dat nou verzinnen, dat helpt toch niet? Maar uit de overweldigende hoeveelheid reacties begrepen we dat het wel werkte. Niet als een gebedje naar een grote tovenaar. Nee, als een moment waarop je kon ervaren hoe het is om onderdeel te zijn van de wereldwijde kerk. Waar even de stilte was om binnen te laten komen hoe erg het is als zoveel mensen het leven laten, alles verliezen. Waar weglopen even niet kon. En te ervaren dat we allen leden van één lichaam zijn. En waar kracht gevonden wordt om ieder op eigen manier te helpen. Met gebed, met geld, met acties.

Het is fijn om dit verhaal met u te delen. Dat geeft aan het keiharde werken de afgelopen weken. Het gebeurde ook namens u. En het is helend om in kerken samen ook het verdriet te kunnen delen. Verdriet waar in alle drukte geen tijd voor was. Als ik iets weer geleerd heb van de afgelopen twee weken dan is het dat zoiets groots en overweldigends in alle afschuw en wanhoop ook dingen in gang zet die je je niet voor kunt stellen. De enorme energie van uit alle macht werken met zijn allen hier. Maar ook daar. Ik sluit af met een verhaal van Henriëtte:

Reddingsactie
De voorzitter van de GPID synode (Protestantse Kerk Indonesië Donggala), ds Alex, was in de pastorie in een dorpje in het subdistrict Sigi. In de kerk was een bijbelstudiekamp gaande met ongeveer 170 middelbare scholieren met hun begeleiders. Ds. Alex, zijn vrouw, hun 8 jarig zoontje, zijn schoonouders stonden op het punt om te vertrekken toen de aardbeving van 7.5 plaatsvond. Iedereen rende naar buiten om veiligheid te zoeken. Maar direct na de aardbeving veranderde de grond in krachtige modderstromen. Ds. Alex en zijn gezin klampten zich vast aan een boom. Hij heeft nog een aantal jongeren kunnen redden die ook meegesleurd werden door de modderstromen, maar heeft ook verschillende zien omkomen. “We hebben gewacht van 17.30 tot een uur of 2.30 in het pikkedonker. We zongen en baden. Hoop en wanhoop wisselden elkaar af. We gaven ons over aan God. Rond 2.00 uur werd er geroepen: “dominee, dominee, waar bent u?” Leden van het moskeebestuur waren op zoek gegaan naar de dominee en zijn gezin. “Tijdens hun reddingsactie is er ook iemand omgekomen. Ze wilden zich opofferen om ons te redden”. Ds. Alex en zijn gezin werden gered. Deze redding door het moskeebestuur heeft hem veel aan het denken gezet. “Ik werd me bewust dat hoewel ik me veel met interreligieuze activiteiten bezighoud er altijd een sprankje wantrouwen was. En nu hadden ze ons gered. We schudden elkaar de hand na de redding en het werd duidelijk dat wij als “nieuwkomers” (ander geloof, andere etniciteit) in hun ogen al lang geleden waren ontvangen als broeders. Het wantrouwen zat bij mij, maar dat is nu weg. Ze zijn mijn broeders”

Een verhaal vol hoop, temidden van de wanhoop. Mag het ons gegeven zijn om elk op onze eigen manier drager van hoop te zijn. Voor de mensen op Sulawesi en de mensen om ons heen.

 

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.