Afrika: dilemma tussen corona-virus en hongervirus door lockdown

Nieuws

vrijdag 20 maart 2020Sinds het corona-virus zich begin januari 2020 over de wereld verspreidt, zien de Afrikanen het virus op hen afkomen als een tikkende tijdbom. Ze volgen het verloop van de ziekte in China en Europa op de voet. Inmiddels staan veel landen voor een groot dilemma: de lockdown beschermt tegen verspreiding van het corona-virus, maar verspreidt een virus van honger onder de armsten, die geen inkomen meer hebben. Steun de zwaksten in de Afrika, die de hardste klappen krijgen. Samen zijn we de kerk in actie: in Nederland en in Afrika. (update: 6 mei 2020)

STEUN DE WERELDWIJDE STRIJD TEGEN CORONA

Zwakke gezondheidszorg, armen zeer kwetsbaar

Op Afrikaanse continent met 1,3 miljard inwoners in 54 landen, zijn inmiddels ook mensen besmet met het coronavirus. De meeste Afrikaanse landen zijn in 'lockdown' gegaan en hebben het virus zo in toom weten te houden. Veel Afrikanen beseffen dat het coronavirus een groot gevaar is voor de meest kwetsbaren onder hen: de mensen die in ver afgelegen dorpen en in overbevolkte sloppenwijken wonen. Daar hebben ze weinig mogelijkheden om zich aan de veiligheidsrichtlijnen van hygiëne en afstand tot elkaar te houden. Daarnaast zijn er ook grote zorgen over mensen met het hiv-virus, tuberculose of die ondervoed zijn. Het is aannemelijk dat deze mensen hard geraakt kunnen worden door het coronavirus.

Het honger-virus baart grote zorgen

De maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan heeft inmiddels veel economische gevolgen. Voor arme mensen zonder sociale zekerheid betekent ziek worden of opgesloten zitten: geen geld op de plank en dus geen eten, kinderen die niet naar school kunnen. In veel landen is er dus meer angst voor de honger die op de loer ligt, dan voor ziek worden. 

Jonge bevolking, ervarng met epidemieën en klimaat

Veel Afrikaanse landen hebben een zeer jonge bevolking, terwijl deze ziekte vooral ouderen hard lijkt te treffen. Slechts 3 procent van de bevolking van sub-Sahara Africa’s is ouder dan 65, tegenover bijvoorbeeld 12 procent in China. Afrikaanse landen veel meer ervaring dan Europa met het bestrijden van epidemieën. Sommige wetenschappers denken dat het virus mogelijk niet goed gedijt in een tropisch klimaat rond de evenaar, maar dat is nog niet met zekerheid te zeggen. Maar niet alle landen hebben een tropisch klimaat. In Zuid-Afrika staat de winterperiode net voor de deur.

Ethiopië (7/4)

Op 7 april zijn 52 corona-besmettingen bekend. In Ethiopië strijdt men nu vooral tegen gele koorts, cholera, mazelen. De bloemenexport naar Europa is bijna volledig ingestort door de corona-pandemie, waardoor velen hun baan dreigen te verliezen. Ethiopië heeft een grote bevolking van 110 miljoen inwoners, waarvan met name in het zuiden en oosten 8,8 miljoen mensen worstelen met droogte en overstromingen, tekort aan drinkwater, slechte hygiëne en zwakke gezondheidszorg. Zij zijn de kwetsbare groep die het meeste risico op besmetting lopen. Maar voor hen zijn de stijging van voedselprijzen en het verlies aan werk op dit moment een veel groter probleem.

Ghana (23/4)

Scholen, kerken en moskeeën zijn gesloten, sportactiviteiten en grote bijeenkomsten zijn afgezegd. Bruiloften en ook begrafenissen, die in Ghana vaak erg groot zijn, kunnen niet doorgaan. De Ghanese overheid maakt 100 miljoen dollar vrij voor een corona-fonds. De grote steden Accra en Kumasi zijn 3 weken op slot gegaan. Ghana laat als een van de eerste landen de teugels van de lockdown inmiddels iets vieren, omdat men zich zorgen maakt over de economische consequenties. Kerk in Actie partners Challenging Heights en AG Care hebben er last van dat ze geen onderwijs kunnen geven en scholen dicht zijn. Ook het trainingscentrum van de kerk in Noord-Ghana is gesloten. Daardoor kunnen voorgangers niet opgeleid worden. Ook de karité-boerinnen kunnen geen training krijgen over het rapen van kariténoten en het verwerken van karitéboter.

Kameroen (7/4)

Uit Kameroen kwam het volgende bericht: “Volgens het nieuws dat we deze dagen krijgen, lijken er in Europa op dit moment meer besmettingen te zijn dan in sommige delen van Afrika.” Op 6 april waren 658 besmettingen bekend in dit land met 25,6 miljoen inwoners, allemaal in het midden van het land rond de hoofdstad Yaoundé. Maar ook in het noorden en westen ondervindt men ernstige problemen door het virus, door alles wat gesloten is, ook de onderwijsinstellingen. Studenten verlaten de theologische universiteit en trekken naar hun familie, zover dat mogelijk is. Men zegt: “Degenen die al kwetsbaar waren zullen waarschijnlijk de hardste klappen krijgen. Maar wij geloven dat God niet slaapt of sluimert. Als wij huilen, huilt hij met ons. Moge God ons snel te hulp komen.”

Kenia (20/3)

Gonda de Haan van Kerk in Actie bezocht begin maart nog de kinderrechtenorganisatie KAACR. Bij het afscheid schudden ze de Keniaanse directeur nog hartelijk de hand, die nu schrijft: “Ik maak me geen zorgen dat we handen geschud hebben bij ons afscheid. Een ware test voor ons geloof in God. God beschermt de zijnen voor ongeluk. Op 18 maart werden 7 besmettingen gemeld. Onze president moedigt iedereen aan om zoveel mogelijk thuis te werken, met uitzondering van de essentiële dienstverlening. Wij zijn toch maar naar het werk gekomen, omdat we niet met weinig zijn en net zouden verhuizen. Wel werken we op een lager pitje, omdat bijeenkomsten met meer dan 15 mensen afgelast zijn.

Er is veel aandacht voor corona in de media. Alle scholen en onderwijsinstituten zijn gesloten, vluchten afgelast. We doen in Kenia alles wat we kunnen om de verspreiding van het virus langzamer te laten verlopen. Maar dat valt niet mee, omdat zeventig procent van de bevolking afhankelijk is van openbaar vervoer en alleen inkopen kan doen op open markten, die nu afgelast zijn. De prijzen van ontsmettingsmiddelen werden verdriedubbeld en zijn inmiddels uitverkocht. Het enige goede nieuws: de kosten voor online bankieren zijn verlaagd, omdat we aangemoedigd worden liever online te betalen dan met contant geld. En de termijn om leningen af te betalen wordt verlengd. Onze grootste zorg zijn onze kinderen, want zijn vaak als eerste de dupe. Maar we voelen de pijn nu nog niet en we bidden dat het virus niet heel snel zal komen. Bid voor ons zoals wij voor jullie allen in Nederland bidden.”

Marokko (20/3)

Directeur Jean Koulagna vertelt dat hij de theologische opleiding Al Mowafaqa in de Marokkaanse hoofdstad Rabat moest sluiten vanwege corona. Studenten krijgen nu thuis begeleiding op maat. Het instituut moet alle dialoog activiteiten en conferenties voorlopig afzeggen. Zij gaan zo veel mogelijk online door in lastige omstandigheden. De studenten worden onder andere opgeleid om voor te gaan in Marokkaanse kerken, waar vooral veel christenen uit diverse landen van sub-Sahara Afrika komen: zowel studenten als (gestrande) migranten.

Nigeria (23/4)

Nigeria heeft veel ervaring met de bestrijding van epidemieën. Vanaf 28 januari bereidde Nigeria zich daarom al voor de komst van het coronavirus. Op 27 februari werd de eerste besmetting vastgesteld. Op 7 april zijn er 235 besmettingen vastgesteld, 5 doden en inmiddels ook 35 mensen genezen. Daarmee lijkt de pandemie voorlopig nog mee te vallen in Nigeria, maar het effect van alle preventieve maatregelen is niettemin enorm. Justina Mike van Kerk in Actie’s Nigeriaanse partner JPRM vertelt over de dramatische gevolgen voor arme mensen.

Oeganda (26/3)

Oeganda heeft vrij veel ervaring en een goede reputatie met het weren van ebola, maar deze corona-uitbraak is van een geheel andere aard en omvang. De Church of Uganda meldt: “We zijn in Oeganda nog steeds vrij van het corona-virus dankzij Gods Genade. Onze president heeft scholen, universiteiten en andere onderwijsinstellingen gesloten. Ook alle publieke activiteiten, kerkdiensten, parlementaire bijeenkomsten, bruiloften, begrafenissen en internationale reizen zijn verboden voor 32 dagen vanaf 19 maart 2020.

Rwanda (6/5)

6/5: Help stille ramp in Rwanda voorkomen

In Rwanda is het leven stilgelegd vanwege de corona-pandemie. Scholen, kerken en bedrijven zijn dicht; mensen blijven zoveel mogelijk thuis, houden afstand en moeten maskers dragen. Dit raakt vooral de armsten hard, omdat zij nu geen inkomsten hebben en dus geen voedsel en geen hygiëne- en beschermingsmiddelen kunnen kopen. Alles is duurder geworden. Rwandese kerken kunnen onze steun hard gebruiken om hulp te bieden. Samen zijn we de kerk in actie: in Nederland en in Rwanda.

Dominee Celestin Nsengimana van de Presbyteriaanse Kerk in Rwanda (EPR) schrijft:
“Zaterdag 14 maart 2020 werd de eerste besmetting bekend in Rwanda. Sindsdien zijn kerkdiensten en andere bijeenkomsten verboden voor de komende twee weken. Ook scholen zijn gesloten. Elke kerkelijke stroming zendt nu per radio en/of televisie een kerkdienst uit. Via Whatsapp worden gemeenteleden geïnformeerd op welke zender ze kunnen afstemmen om de dienst te volgen. In deze moeilijke tijd leven we mee met de protestantse kerken in Nederland. We geloven dat onze almachtige God ons helpt om deze epidemie zo spoedig mogelijk te boven te komen in Jezus naam, want Hij is het die ons zegt: Wees niet bang, want ik ben bij je, vrees niet, want ik ben je God. Ik zal je sterken, ik zal je helpen, je steunen met mijn onoverwinnelijke rechterhand. (Jesaja 41:10) We bidden voor jullie en voor de hele wereld. Wees sterk en moedig, omdat onze Heer ons niet loslaat.”

Zambia (4/5)

De Zambiaanse regering heeft aangegeven dat alle scholen en universiteiten voor onbepaalde tijd moeten sluiten. De kerken van de Reformed Church in Zambia zijn alleen op zondag open voor een voor Zambiaanse begrippen korte dienst van ongeveer een uur. Alle andere bijeenkomsten gaan niet door, zoals gebedssamenkomsten, classisvergaderingen, vrouwendagen, jongerenkampen en de jaarlijks mars op Palmzondag. Ook is veel nadruk op handen wassen, geen grote groepen mensen samen, niet samen eten in de kerk en geen eten kopen in stalletjes langs de kant van de weg. De universiteit Justo Mwale sluit vanaf 21 maart voor onbepaalde tijd. Studenten moeten dat weekend de campus (waar velen ook wonen) verlaten en docenten mogen de hoofdstad Lusaka niet uit. Studenten vragen verontrust of de door Kerk in Actie uitgezonden medewerkers Thijs en Marike wel in Zambia blijven. Ook vragen ze: “Het virus is gevaarlijk, onze gezondheidszorg en economie zijn zwak. Bid dat het virus hier niet massaal uitbreekt. En dat Jezus naar zijn belofte met ons is.”

Uitgezonden medewerkers in Nederland:

Zuid-Afrika (29/4)

In Zuid-Afrika zijn op 23 april 3953 corona-besmettingen, 75 doden en 1473 herstelden bekend. Eind maart is de noodtoestand uitgeroepen voor drie maanden en een lockdown voor een aantal weken. Er is een gedeeltelijk reisverbod. Bijeenkomsten van meer dan 100 personen zijn verboden. Scholen zijn dicht. Vakanties in juni zullen een week korter zijn. Internationaal reisverkeer is uitgesteld en binnenlandse vluchten zijn beperkt. Met name arme mensen worden economisch hard raakt door de lockdown. De trainingen van partner ACAT kunnen nu niet doorgaan.

Onze Zuid-Afrikaanse partner PEN die kansarme kinderen en jongeren ondersteunt meldt: “Veel van onze mensen zijn voor inkomsten afhankelijk van hun kleine informele bedrijfjes. Dat die nu voor een aantal weken moeten sluiten is een catastrofe. Bovendien hebben veel mensen die wij steunen een zwak immuunsysteem door ondervoeding, hiv of tuberculose. Velen van hen leven in overbevolkte plekken, waar ze zichzelf niet goed kunnen isoleren. Het wordt hier bovendien winter, wat een groot risico is voor daklozen die gewend zijn dan dicht op elkaar te gaan slapen. Gedenk de kwetsbare mensen van ons land alsjeblieft in jullie gebeden!”

Zuid-Soedan (7/4)

Voedselprijzen stijgen
Zuid-Soedan behoort tot de armste landen in Afrika met een zeer zwakke gezondheidszorg. Daar kunnen mensen dus ook makkelijk overlijden aan allerlei andere ziektes als ziekenhuizen overvol raken. Sinds 2 april is 1 persoon met corona-virus bekend in Zuid-Soedan. Maar ook hier zijn de gevolgen van de crisis merkbaar. Alle scholen zijn dicht en publieke bijeenkomsten verboden. Het busvervoer is gestopt. De grenzen zijn gesloten. Partners vertellen Kerk in Actie: “Het virus is gevaarlijker dan de kogels die wij gewend zijn, want voor kogels kun je nog wegduiken of je verplaatsen naar veiliger plekken en gezond blijven. Dat is niet het geval met Covid-19. Ons land is volledig afhankelijk van import van voedsel en andere goederen. Daardoor voelen we de economische gevolgen van deze ziekte nu al in Zuid-Soedan: nu onze buurlanden hun grenzen sluiten, stijgen de prijzen van allerlei voedsel en goederen. We hebben twee angsten: geen eten en ziek worden. We hebben landbouwgereedschap uitgedeeld en mensen gestimuleerd om vooral flink door te gaan met voedsel verbouwen. Alleen zo kunnen we overleven.We hoopvol dat deze pandemie snel eindigt, voordat het kan uitbreiden naar andere levensbedreigende situaties. Bedankt voor jullie solidariteit en voor jullie contact met de lijdende mensen in de wereld. Moge God jullie delende handen zegenen."

Lees ook informatie over Azië en andere continenten.

Update: 6 mei 2020

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.