Toolbox Zorgzame Kerk

Steeds meer diaconieën zien dat zij als Zorgzame Kerk meer zichtbaar zijn in het dorp of de wijk en voor kwetsbare mensen het verschil kunnen maken. “Nog meer werk?” zult u denken. Dat is niet de insteek. Vaak wordt er juist al van alles georganiseerd voor kwetsbare mensen in de gemeente. Activiteiten waarbij mensen van buiten de kerk ook welkom zijn, maar niet komen. “Hoe sporen we mensen op?” is de vraag die veel diaconieën bezig houdt. Dit is een van de vragen die hier aan de orde komt.

Wilt u na het bekijken van de e-learningmodule dat uw kerk een Zorgzame Kerk wordt, dan kunt u onderstaand stappenplan volgen.

VRAAG ONDERSTEUNING
Vraag evt. advies bij Kerk in Actie bij de afdeling Gemeentecontacten van de Dienstenorganisatie tel. 030-8801800. Zij kunnen u ook in contact brengen met ervaren ZZP-ers die het proces kunnen begeleiden.



Een Zorgzame Kerk is een kerk die zorg wil dragen voor kwetsbare mensen in de samenleving. Voor de mensen in je eigen dorp of stad, of ze nu wel of geen lid zijn van een kerk. Bij kwetsbare mensen gaat het meestal om zorgafhankelijke mensen met een (te) klein netwerk. Vaak ook de mensen die zich eenzaam voelen.

Voor meer basisinformatie over de Zorgzame Kerk kunt u de e-learning volgen “Oriëntatie op de Zorgzame Kerk”, die wordt aangeboden door het Protestants Centrum voor Toerusting en Educatie.  

a. Het sluit aan bij de missionaire, diaconale en pastorale opdracht van de kerk: “Heb God lief boven alles en je naaste als jezelf” Mat.22:35-39. Voor meer Bijbelse onderbouwing lees het artikel Bijbelse noties voor diaconaal, pastoraal en missionair handelen in de Zorgzame Kerk.

b. Bekijk diverse andere argumenten in Meerwaarde van Zorgzame kerk-zijn

c. Wilt u als kerk met elkaar in gesprek over de motivatie, gebruik Werkblad motivatie kerk in de buurt.

Voor het creëren van draagvlak en praktische stappen, zie stap 7. 


De werkgroep kan bestaan uit 3 tot 7 gemeenteleden met verschillende achtergronden, kwaliteiten en vaardigheden. Belangrijke vaardigheden: goed kunnen luisteren, netwerken, gemakkelijk benaderbaar, goed omgaan met mensen van verschillende niveaus.

Samenstelling bij voorkeur gemeenteleden werkzaam in de zorg, de overheid en een deskundige op gebied van communicatie, en liefst ook mensen vanuit verschillende kerken/diaconaal platform.

Vraag eventueel advies bij Kerk in Actie, afdeling gemeentecontacten van de Dienstenorganisatie tel. 030 8801880. Zij kunnen u ook in contact brengen met ervaren ZZP-ers die het proces kunnen begeleiden.




a. Wat speelt er in eigen dorp of wijk/buurt? Zijn er kwetsbare, zorgafhankelijke mensen die tussen wal en schip vallen (alle leeftijden)? Probeer zicht te krijgen op de context van het eigen dorp of wijk / buurt.

b. Bij welke indicatoren zou er sprake van eenzaamheid kunnen zijn? Bekijk ook de Factsheet over eenzaamheid die Coalitie Erbij heeft ontwikkeld.

c. Welke groepen lopen (meer) risico op eenzaamheid?

d. Bespreek voor welke doelgroep/ bepaalde mensen de kerk zorgzaam zou kunnen en willen zijn.

Argumenten voor de keuze:
- Komt veel voor in ons dorp, onze buurt
- Past bij onze gemeente
- Gemeenteleden zijn er al mee bezig en doen dat met plezier
Gebruik ook: Oren en ogen in de wijk/dorp


Knelpunten komen soms voor waar je het niet verwacht; de zgn. blinde vlek. Om deze op te sporen, is samenwerking nodig met andere kerken, maatschappelijke- en welzijnsorganisaties en overheid. Het doel van het zoeken van samenwerking is elkaar te versterken en op elkaar aan te sluiten. Lees meer over de meerwaarde van samenwerking. Een praktische tip: Begin klein, groter kan altijd nog. En drink vooral veel kopjes koffie met mogelijke samenwerkingspartners. Zo leer je elkaar kennen en vertrouwen.

a. Maak a.d.h.v. de sociale kaart een lijst van organisaties waarmee je in gesprek wilt. Beperk het tot maximaal 4 à 5 organisaties. Bekijk hier voorbeeld 1 en voorbeeld 2. Of gebruik dit lege template.

b. Ga in gesprek. Gebruik deze handleiding om het gesprek met vrijwilligers- en/of professionele organisaties aan te gaan.

c. Angst voor verlies van eigenheid. Ondanks de wens samen te werken is er vaak ook angst voor verlies van eigenheid. Het is een veranderingsproces met een eigen dynamiek. Er is altijd sprake van een ‘bovenstroom en een ‘onderstroom’. Hoe daarmee om te gaan? Lees meer in Zorgzame Kerk worden als veranderingsmodel.

In de gesprekken met andere organisaties/kerken zijn een of meer knelpunten gevonden; er zijn mensen opgespoord die ondersteuning nodig hebben, maar voor wie niet de juiste hulp beschikbaar is. De vraag is of je als kerk iets voor deze mensen kunt en wilt betekenen, alleen of juist samen met anderen.

- Zo ja, wat wil en kun je als kerk voor deze mensen betekenen?
- Wat doe je misschien al voor deze mensen (ook al is dat intern-gericht)? Gebruik hiervoor De ladder.
- Wat zou er nodig zijn als er ook mensen uit het dorp of de wijk meedoen?
- Wat is er nodig aan menskracht, ruimte en (financiële) middelen?
- Hoe behoud je je kerk-eigenheid? Wat is ‘kerk-eigen’? Wat kun je met levensverhalen en levensvragen?

Stap%207%20zorgzame%20kerk.jpg

a. Draagvlak creëren
Voorafgaand aan de verkenningsfase om een Zorgzame kerk te worden, kan bijgevoegde powerpoint presentatie worden gebruikt om uitleg te geven aan de kerkenraad/gemeente. Lees meer over beleid en draagvlak.

b. Opdracht
De kerkenraad kan de werkgroep een duidelijke opdracht meegeven, voor bijvoorbeeld een half jaar, om een plan van aanpak te maken en uit te voeren.
- Gebruik hiervoor het handige Geloven & Doenmodel. Lees hier de toelichting.

c. Werven van vrijwilligers
Denk breed in het werven van vrijwilligers, houd gavengericht werken in het oog, denk aan jongeren, mensen willen gevraagd worden, goede begeleiding krijgen en getraind worden. In je communicatie en werving kun je je behalve op de gemeente ook op het dorp of wijk richten.

Handige documenten bij deze stap:
Tips grenzen stellen
Begeleiden vrijwilliger-e-learning Humanitas
Motivaction- de toekomst van vrijwilligerswerk
Oproep voor zorgmaatjes in dorpsblad (voorbeeld)
Voorbeeld profiel zorgmaatje
Voorbeeld profiel coördinator zorgmaatjes
- Voorbeeld vrijwilligersovereenkomst
Plan van Aanpak Zorgzame Kerk

d. Financiën
Duidelijk moet zijn wie waarvoor verantwoordelijk is en hoeveel geld er beschikbaar is. Zo nodig moeten er fondsen worden geworven. Gebruik zo nodig checklist mogelijke financieringsbronnen.

e. Communicatie
Communicatie is een vast agendapunt op elke agenda. Wat moet er gecommuniceerd worden, met wie, via welk medium? Handige documenten bij deze stap:
Tips voor opstellen persbericht
flyer zorgvragers (zorgmaatjesproject)-voorbeeld
flyer voor verwijzers (zorgmaatjesproject) -voorbeeld

De volgende vragen zijn goed om voortdurend te blijven stellen:

- Van tijd tot tijd stilstaan bij het proces: verloopt het nog volgens plan?
- Hebben we de gemeente nog mee of lopen we voor de muziek uit?
- Hoe verloopt de samenwerking met de andere partij(en)?
- Zijn er veranderingen in de omgeving die van invloed zijn op wat we doen?
- Is er aanleiding om ons plan/ onze acties bij te stellen?
- Wat zijn de consequenties van nieuwe keuzes? Gebruik hiervoor De ladder.

INTERESSANTE ARTIKELEN 

Lees hieronder diverse interessante artikelen uit Diakonia

- Artikel - Een arbeidsbeperking..en dan (oktober 2018)
- Artikel - Wie zit er nu op mij te wachten? (juni 2018)
- Artikel - De toekomst van Zorgzame Kerk (juni 2018)
Artikel - Je mag bij Caleido zijn wie je bent (december 2017)
Artikel - Een maatje tegen de eenzaamheid (augustus 2017)
- Artikel - 'Op de stoep bij Lia Verburg' (april 2016)
- Artikel - minicursus '(Ex-)Gedetineerden, hun familie & zorgzame kerk (april 2016)
Artikel - Zorgzame kerk: geen pasklare modellen voorhanden (oktober 2015)
Artikel - ZorgSaam Elburg haalt mensen uit hun isolement (oktober 2015)

 

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.