Dialoog tussen verschillende culturen en religies - Brazilië

Onderwijs Kerk en Bijbel

Collecte voor dit project vindt plaats op zondag 4 november 2018.

De Braziliaanse organisatie Comin ondersteunt de inheemse volken op verschillende gebieden, waaronder gezondheid en onderwijs. Daarnaast wil Comin de dialoog op gang brengen tussen inheemsen en niet-inheemsen in het land.

Brazilië telt een groot aantal inheemse volken. Door de jaren heen hebben zij enorm geleden onder de dominantie van andere bevolkingsgroepen in het land. Er is weinig aandacht voor hun specifieke leef- en bestaanswijze. Nog steeds hebben deze volken een zwakke positie in Brazilië. Er bestaan bijvoorbeeld veel vooroordelen over de inheemsen en er zijn regelmatig situaties van conflict over land waar indianen en niet-indianen tegenover elkaar staan.  

Door onderwijs en publicaties leren inheemsen en niet-inheemsen over en weer van elkaars cultuur en levensvisie. Comin stimuleert vooral dat binnen de kerken en de universitaire gemeenschap van de Lutherse kerk mensen meer te weten komen over de inheemse bevolking. Het is van groot belang dat toekomstige predikanten, leraren en catecheten bekend zijn met de waarden en opvattingen, de historie, cultuur en eigen religie van de inheemsen. 

Vanaf januari 2015 is Nienke Pruiksma voor vier jaar uitgezonden naar Brazilië. Zij is verbonden aan COMIN, een organisatie die inheemse bevolkingsgroepen ondersteunt op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs en landrechten en daarnaast een dialoog op gang brengt tussen inheemsen en niet-inheemsen. Nienke zal vooral bij deze dialoog betrokken zijn. Zij zal onder meer lessen en cursussen verzorgen en meedenken over de lesstof en –materialen.

Steun dit werk

U kunt dit werk steunen door uw bijdrage over te maken op rekening NL89 ABNA 0457 457 457 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. het projectnummer 'Z 009426' of doneer online. Hartelijk dank!

 

Nodig voor dit werk: € 28.800

Doe mee! Geef ook Of bekijk meer informatie over dit project »

Dialoog tussen verschillende culturen en religies in beeld

scroll of swipe door foto's en videomateriaal

Blog Verhalen van verleden, heden en toekomst – deel 2

Geschreven door Nienke Pruiksma op 14 juli 2018

Al een tijd geleden vroeg iemand aan mij: Wanneer komt het volgende deel over de Arara-vrouwen? Daar had ik toen geen antwoord op, want het boek zat nog in de pijplijn. Tussen de interviews doen en...

Lees dit bericht

Blog Strijden om land, strijden voor de aarde. April – maand van de inheemse volkeren

Geschreven door Nienke Pruiksma op 27 april 2018

In Brazilië is 19 april de Dag van de Inheemse Volkeren. Dit betekent in de praktijk dat de hele maand april een maand van hard werken is voor de medewerkers van COMIN: er worden heel veel lessen...

Lees dit bericht

Blog Verlof!

Geschreven door Nienke Pruiksma op 26 april 2018

Twee keer herfst in één jaar. Nu in Brazilië en in oktober en november in Nederland. Want in de periode 28 oktober tot en met 11 november ben ik terug voor verlof!

Lees dit bericht

Blog Presente!

Geschreven door Nienke Pruiksma op 26 maart 2018

Soms, soms kan ik niet helpen dat pessimisme over onze wereld me in haar greep krijgt. Als het onrecht dat ik om me heen zie overweldigend wordt. Brazilië is geen land voor doetjes. Je kan je ogen...

Lees dit bericht

Blog Indiaantje spelen?

Geschreven door Nienke Pruiksma op 26 februari 2018

Je verkleden als indiaan, wie heeft het niet gedaan? Een paar jaar geleden ging de Nederlandse inzending voor het Songfestival “verkleed” in een grote tooi. Dat leidde toen in de media tot...

Lees dit bericht

Blog Een interculturele verjaardag

Geschreven door Nienke Pruiksma op 17 november 2017

In 2017 bestaat COMIN 35 jaar en dat hebben we recentelijk met 120 genodigden in Porto Alegre gevierd. In 1982 werd de organisatie opgericht door een groep pastores en activisten binnen de IECLB...

Lees dit bericht

Blog Verhalen van verleden, heden en toekomst

Geschreven door Nienke Pruiksma op 24 maart 2017

Samen met mijn collega Jandira werk ik aan een boekje over de levensverhalen van met name de oudere generatie vrouwen van het Karo Arara volk in de staat Rondônia. Dat doen we omdat die verhalen...

Lees dit bericht

Blog Verlof

Geschreven door Nienke Pruiksma op 25 januari 2017

“Verlof”: dat klinkt als lekker uitrusten, bijtanken, vakantie. Natuurlijk is dat ook wel gebeurd in de weken die ik rond de feestdagen in Nederland was, maar verlof betekende ook een hele...

Lees dit bericht

Blog Inheemse theologie

Geschreven door Nienke Pruiksma op 05 november 2016

Wat is inheemse theologie? En hoe ziet die “inheemse theologie” eruit? Dat was wat ik me afvroeg in het vliegtuig richting Guatemala, waar eind september een continentale ontmoeting plaatsvond van...

Lees dit bericht

Deel dit project

Meer Informatie

Brazilië is een multiculturele samenleving

De Braziliaanse samenleving is opgebouwd uit veel verschillende volken zoals de inheemse bevolking als oudste bewoners, Afrikanen, later Europese immigranten en nog recenter Aziaten. De Braziliaanse samenleving staat nauwelijks stil bij de historische oorsprong van haar bevolking. Door de historie heen hebben de inheemse bevolkingsgroepen in de eerste plaats maar ook de Afrikanen zeer te lijden gehad van de dominantie van de overige bevolkingsgroepen. Voor hun specifieke leef- en bestaanswijze is weinig aandacht.

Halverwege de negentiende eeuw kwamen veel immigranten uit Europa naar Brazilië. Ze waren op zoek naar een nieuwe toekomst. Op de vlucht voor de armoede in Europa, die werd veroorzaakt door de Industriële revolutie in die jaren. De immigranten uit het Duitse Pommeren, maar ook Tirolers, Hollanders en Luxemburgers waren naar Brazilië gelokt met de belofte van gratis land. Ze wilden er koffie en andere producten verbouwen. Het leven in Brazilië was hard. De grond bergachtig en lastig om te bewerken. De afvoer van producten was moeilijk en vaak in handen van een paar opkopers, die het grootste deel van de winst opstreken. Scholing en gezondheidszorg waren niet voor handen. De Portugezen, die aan de macht waren in Brazilië maakten de landbelofte niet waar. Het grootste deel van de landverhuizers werd gedwongen zich te verhuren als landarbeider. De Pommeranen hebben de Lutherse Kerk als immigrantenkerk gesticht. Deze hielp immigranten het hoofd boven water te houden. Tot op de dag van vandaag is het sociale werk van de Lutherse kerk, dat wordt uitgevoerd door diakenen, erg belangrijk.

Vooroordelen over indianen doorbreken

Er bestaan over de inheemse bevolkingsgroepen veel vooroordelen, ook onder de leden van de grootste Lutherse Kerk (IECLB), die in oorsprong een kerk van Duitse immigranten was. Vooroordelen dat inheemsen een primitieve cultuur hebben, weerstand tegen technologische ontwikkeling hebben, lui zijn en niet vooruit kijken, geen arbeidsethos hebben. Er zijn ook veel conflictsituaties over grond waar inheemsen en niet-inheemsen, waaronder ook veel kleine Duitse immigrantenboeren, tegenover elkaar staan. Vanaf 1970 zijn de Lutherse Kerk en ook andere kerken zich langzamerhand gaan openstellen voor de Braziliaanse multi-etnische werkelijkheid. Het is erg belangrijk dat de waarden en opvattingen, de historie, cultuur en eigen religie van de inheemsen meer bekend worden bij de toekomstige predikanten, leraren en catecheten van de Lutherse en andere kerken, en kerkelijke en onderwijsorganisaties.

COMIN

Comin (Conselho de Missão entre Povos Indigénas – Raad voor zending onder inheemsen) is de organisatie van de Lutherse kerk die zich inzet voor inheemse volkeren.  In meerdere deelstaten zet Comin zich in voor verschillende inheemse volken op het gebied van (grond)rechten, landbouw, gezondheid en onderwijs. Daarnaast geeft Comin voorlichting aan de Lutherse kerkgemeenschappen waar inheemse volken wonen. Dit wordt voornamelijk gedaan door de antropologe in dienst van COMIN. Ook draagt COMIN bij aan de cursussen en onderwijsprogramma’s van andere scholen over de inheemse volken en hun cultuur. Sinds 1988 zijn scholen verplicht om in hun curriculum aandacht te besteden aan de geschiedenis van Brazilië en de rol van de inheemsen daarin, maar er is nog veel onwetendheid. Door de enorme ervaring van COMIN kunnen zij veel betekenen in de opleiding van docenten en kerkelijk werkers.

Dialoog tussen inheemsen en niet-inheemsen

Comin wil dat binnen de kerken en de samenleving meer begrip komt voor inheemsen en de rijkdom van hun cultuur. Comin wil theologiestudenten en –docenten, toekomstige en nu al functionerende pastores en kerkelijke werkers gevoelig maken voor culturele patronen en waardeoordelen hierover.

Op de Theologische Hogeschool krijgen studenten colleges over de inheemse en antropologische visie in alle theologische disciplines. Ook kunnen ze stage lopen bij inheemse bevolkingsgroepen. Daarnaast wordt er jaarlijks een Week van de Inheemse Volken georganiseerd, met lezingen, open dagen en bezoek aan een inheemse gemeenschap.

Meer respect en begrip voor inheemsen 

Comin heeft zich onder andere ingezet voor het volk van de Kanamari. Er was weinig bekend over de leefwijze van dit inheemse volk. Comin ontwikkelde samen met de Kanamari een boek over de mythen van het volk en een tijdschrift over hun cultuur. Voor de Kanamari een gebeurtenis van grote betekenis. Manoël behoort tot het volk van de Kanamari en vertelt over het project: “Comin is de eerste en enige organisatie die onze cultuur verspreidt in Brazilië. Zo kunnen onze kinderen en kleinkinderen onze traditie en taal niet vergeten. Wij bestuderen de geschiedenis van Brazilië en het Portugees om de wereld van de niet-inheemsen beter te leren kennen. Nu kunnen anderen onze cultuur bestuderen, zodat wij elkaar beter begrijpen.” 

Uitgezonden medewerker Nienke Pruiksma

Vanaf januari 2015 is Nienke Pruiksma vier jaar lang als uitgezonden medewerker van Kerk in Actie werkzaam bij COMIN. Zij zal onder meer lessen en cursussen verzorgen, en daarnaast meedenken over de lesstof en –materialen. Nienke heeft veel respect voor de kennis en het inzicht van COMIN: “COMIN werkt in dialoog met inheemse volken, geeft hen de mogelijkheid het gesprek te bepalen en gehoord te worden.” Deze dialoog ziet Nienke als een uitdaging. “Het gaat om een complexe

uitwisseling tussen een meerderheid en een minderheid. Die minderheid, de inheemse bevolking, is anders en wordt minderwaardig gevonden. Ik hoop bij COMIN een klein steentje bij te dragen aan deze uitwisseling, zodat mensen erkend worden, ook al leven ze anders. Anders is immers niet minder. Uit de bijbel leer ik dat je de ander juist vanuit zijn of haar anders-zijn tegemoet mag komen. In de ontmoeting met anderen leer je ook jezelf goed kennen.” Als uitgezonden medewerker wil Nienke ook gemeenten in Nederland betrekken bij inheemse volken in Brazilië. “We zijn als kerk één wereldwijde gemeenschap. Ik hoop een schakel te kunnen zijn tussen Brazilië en Nederland, omdat onze leefstijl en hang naar economische groei hier gevolgen hebben voor het leven van inheemse volken daar. Door de stem van de inheemse bevolking in Brazilië ook in Nederland te laten horen, wil ik mensen kennis laten maken met een andere realiteit waar we in Nederland veel van kunnen leren. Als onderdeel van de wereldkerk voel ik me daartoe geroepen.”

Eigen website

Portugeestalige website van COMIN: www.comin.org.br

Kleurplaten 

De organisatie COMIN maakt kinderboeken om kinderen kennis te laten maken met het leven van de inheemse bevolking in Brazilië. Kerk in Actie vertaalde de tekst van twee kleurplaten in het Nederlands:  


Kleurplaat Verhalen vertellen.

Kleurplaat Wonen in het oerwoud.


Geef direct

www.kerkinactie.nl maakt gebruik van cookies.
De website van Kerk in Actie gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen. Lees meer over ons cookiebeleid.